• Warto wiedzieć
    Najgłębiej położonym środowiskiem życia na Ziemi jest otoczenie źródeł hydrotermalnych wzdłuż rowów oceanicznych. Odkryto je w 1977 r. w dolinie ryftowej w okolicach wysp Galapagos na Oceanie Spokojnym. W warunkach bardzo wysokiego ciśnienia ze źródeł wypływa silnie zmineralizowana woda o temperaturze nawet ponad 300°C nasycona siarczkami metali, metanem i siarkowodorem. Wydostająca się ciecz ochładza się w kontakcie z wodą oceaniczną, a część minerałów wytrąca się tworząc rodzaj kilku–kilkunastometrowej wysokości kominów. W ich najbliższym otoczeniu żyją bakterie chemosyntetyzujące, które korzystają ze związków siarki jako źródła energii. Spośród 293 opisanych gatunków zwierząt występujących w otoczeniu źródeł hydrotermalnych, 97% to endemity. Należą do nich m.in. osiadłe robaki ryftowe Riftia pachyptila pozbawione przewodu pokarmowego, a żyjące w symbiozie z autotroficznymi bakteriami. Symbioza z bakteriami występuje też u małży i ślimaków orzęsionych. Inne grupy zwierząt związane z izolowanymi ekosystemami ryftów to kraby, pąkle, wieloszczety rurkowe, a także ryby i ośmiornice.
    Taida Tarabuła
    >>
  • Warto wiedzieć
    Kanion Colca położony jest w południowym Peru, ok. 160 km na północny zachód od miasta Arequipa, pomiędzy pasmami górskimi Cordillera de Chilea na północy i Cordillera de Ampata na południu.
    Długość kanionu wynosi ponad 100 km, a jego ściany, licząc od poziomu rzeki, wznoszą się w najwyższym punkcie na 3200 m z jednej i 4200 m z drugiej strony rzeki Colca. Dwa razy głębszy od północnoamerykańskiego Wielkiego Kanionu Kolorado, jest powszechnie uznawany za najgłębszy kanion świata, choć, m.in. w wyniku nieprecyzyjnie określonej różnicy między kanionem a doliną, jest to ciągle przedmiotem sporów.
    W 1981 grupa Polaków, jako pierwsza w historii, kajakami i pontonem pokonała dotąd nie zdobyty, ponad stukilometrowy odcinek rzeki Colca, oceniany miejscami na V oraz VI, najwyższy, stopień trudności. Wyczyn ten, określany jako zdobycie rzecznego Mount Everest, został wpisany do księgi Rekordów Guinessa.
    Rozsławiony w latach 80. kanion przyciąga obecnie ok. 60 tys. turystów rocznie i stanowi ważne źródło dochodu mieszkańców okolicznych wiosek. Doliny oferują wspaniałe widoki, a z niektórych wsi można odbyć pieszą wędrówkę do dna kanionu. Jedną z atrakcji jest szansa ujrzenia szybujących nad zboczami kondorów.
    W dolinie rzeki Colca znajdują się jedne z najstarszych systemów tarasów uprawnych na świecie; datę ich powstania szacuje się na ok. V w. n.e.
    Anita Kucharska i Maciej „Kruger” Kiersztyn
    >>
  • To ciekawe
    Czy wiesz, że we Wszechświecie ponad 99,9% materii stanowi plazma?
    Więcej ciekawostek znajdziesz w Encyklopedii przyrodniczej
    >>
Hasło dnia: rodzina

Cytat dnia

„Materii dana jest nieskończona płodność, niewyczerpana moc życiowa i zarazem uwodna siła pokusy, która nas nęci do formowania”
Sklepy cynamonowe

Rekordziści

Najmniejszy ssak Polski
ryjówka malutka — dł. ciała 3,9–6,4 cm, masa 2–6,3 g.

Imieniny

Kwi 27

Andrzeja, Felicji, Feliksy, Kastora, Piotra, Teofila, Zyty

Dzień w historii

Kwi 27

zdarzyło się
1792
zawiązanie w Petersburgu konfederacji ze Stanisławem Szęsnym Potockim, Sewerynem Rzewuskim, Franciszkiem K. Branickim i Szymonem Kossakowskim na czele przeciw działaniom Sejmu Wielkiego (konfederacja targowicka).
1831
przekroczenie granicy austriackiej oraz złożenie broni przez korpus Józefa Dwernickiego (powstanie listopadowe).
urodzili się
1822
Grant Ulysses Simpson, amer. generał i polityk.
1896
Berling Zygmunt, generał, z zawodu prawnik.
odeszli
1882
Emerson Ralph Waldo, amer. pisarz i filozof moralista.
1997
Skrzynecki Piotr, współtwórca (1956), animator i wieloletni konferansjer kabaretu Piwnica pod Baranami, w Krakowie, inicjator wielu jej programów.

Popularne słowa

Przeglądaj encyklopedię