wolfram
 
Encyklopedia PWN
wolfram, W, wolframium,
pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 74;
Symbol: W
Nazwa łacińska: Wolframium
Liczba atomowa: 74
Pierwiastek promieniotwórczy: nie
Grupa układu okresowego pierwiastków: 6 — chromowce
Odkrycie: 1781
względna masa atomowa 183,85; wolfram należy do grupy chromowców; metal srebrzystobiały, ciężki, bardzo twardy, po węglu najtrudniej topliwy pierwiastek chemiczny; temperatura topnienia 3410°C, temperatura wrzenia 5660°C, gęstość 19,35 g/cm3; wykazuje podobieństwo właściwości chemicznych do molibdenu; jest odporny na działanie tlenu, wody, kwasów, nawet stężonego kwasu azotowego i wody królewskiej (następuje pasywacja); ulega działaniu mieszaniny kwasu azotowego i fluorowodorowego oraz działaniu stopionych alkaliów w obecności utleniaczy; sproszkowany jest piroforyczny; przyjmuje stopnie utlenienia od II do VI (związki najtrwalsze), w niektórych związkach koordynacyjnych także –II, –I i 0; do najważniejszych związków należą tritlenek wolframu, WO3, temperatura topnienia 1473°C, nie ulega działaniu wody i kwasów (z wyjątkiem kwasu fluorowodorowego), roztwarza się w roztworach wodorotlenków litowców, stosowany do otrzymywania czystego wolframu, wyrobu farb ceramicznych, i wolframiany — sole kwasu wolframowego H2WO4 oraz polikwasów wolframu. W przyrodzie wolfram występuje tylko w stanie związanym; głównymi minerałami są wolframit i szelit. Wolfram jest stosowany jako dodatek stopowy do stali konstrukcyjnych, narzędziowych i pancernych, żarowytrzymałych stopów niklu, kobaltu, niobu, molibdenu, tantalu i in.; technicznie czysty wolfram jest wykorzystywany w przemyśle lotniczym, elektronicznym i elektrotechnicznym (m.in. nietopliwe elektrody spawalnicze), ze spieków wolframu wytwarza się żarniki lamp żarowych. Węglik wolframu, WC, jest głównym składnikiem narzędziowych węglików spiekanych; siarczek, WS2, jest używany jako smar odporny na wysoką temperaturę, wolframiany, np. CaWO4, jako luminofory. Stopy wolframu są stosowane jako materiał konstrukcyjny (wolframu stopy).
Dawniej (w niektórych krajach także obecnie) wolfram nazywano tungstenem; pierwiastek został odkryty 1781 przez K.W. Scheelego (w postaci kwasu wolframowego); 1783 czysty metal wydzielili i nadali mu nazwę wolfram bracia J.J. i F. d’Elhuyar.
zgłoś uwagę

Znaleziono w książkach Grupy PWN

Trwa wyszukiwanie...  
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia