Węgierska Republika Rad
 
Encyklopedia PWN
Węgierska Republika Rad,
państwo komunist. na Węgrzech III–VIII 1919;
pod wpływem nastrojów rewolucyjnych w Rep. Węg. (proklamowanej XI 1918) i kryzysu związanego z rozpadem państwa, 21 III 1919 władzę przejęła koalicja socjaldemokr.-komunist. (obie partie zjednoczyły się w Węg. Partię Socjalist.), która wzorem ros. proklamowała Węgierską Republikę Rad; jej faktycznym przywódcą został działacz komunist. B. Kun; wkrótce rząd (Rządząca Rada Rewolucyjna) utworzył Armię Czerwoną i policyjną Straż Czerwoną oraz przystąpił do nacjonalizacji przemysłu i kolektywizacji rolnictwa; stosowano terror wobec innych orientacji polit., warstw wyższych i Kościoła katolickiego. Po odrzuceniu na pocz. kwietnia ultimatum ententy w sprawie strefy demarkacyjnej między Węgrami a Rumunią, doszło w poł. miesiąca do ataku na Węgierską Republikę Rad wojsk rumuńskich, później czechosłowackich; w maju Armia Czerwona przeszła do zwycięskiej kontrofensywy, zatrzymanej w końcu czerwca przez ultimatum ententy; w lipcu z powodu niedoborów żywności rząd Węgierskiej Republiki Rad zdecydował się na wznowienie ofensywy przeciwko Rumunom okupującym zasobny Kraj Zacisański; natarcie Armii Czerwonej zakończyło się niepowodzeniem, co zachęciło do ataku wojska czechosłowackie; klęski na frontach doprowadziły 1 VIII do dymisji rządu; Kun i jego współpracownicy schronili się w Austrii.
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia