Mozambik. Gospodarka
 
Encyklopedia PWN
Mozambik. Gospodarka.
Kraj rolniczy o jednym z najniższych w świecie produkcie krajowym brutto wg parytetu siły nabywczej na 1 mieszkańca — 800 dolarów USA (2007). W czasach kolonialnych (do 1975) Afrykanie uprawiali głównie rośliny żywieniowe, Europejczycy zaś posiadali plantacje roślin eksportowych, przemysł ograniczał się do przetwórstwa surowców. Nacjonalizacja plantacji, przemysłu, transportu i banków oraz wojna domowa i związane z nią masowe przesiedlenia i uchodźstwo ludności, brak kadr, a także susze, powodzie, klęski szarańczy to przyczyny załamania gospodarczego. Po 1989 nastąpiła liberalizacja gospodarki (m.in. parcelacja dużych, państwowych gospodarstw rolnych) i znaczny wzrost rozwoju gospodarczego (1997–99 —10%, 2001 — 15%, 2007 — 7,5%), ale także zauważalny ponowny wzrost inflacji (1994 — 70%, 1999 — 5%, 2003 — 13%, 2007 – 8%); 2006 efektem reformy finansów jest m.in. denominacja krajowej waluty (1 nowy metical = 1000 starych). Rolnictwo wytwarza 23% produktu krajowego brutto (2007), przy udziale 81% zatrudnionych, przemysł odpowiednio 30,1% i ok. 6%, usługi 46,8% i ok. 13%.
Przemysł. Słabo wykorzystane zasoby bogactw miner.; niewielkie wydobycie węgla kam. (k. Tete), boksytów, soli kam., złota, rud żelaza, miedzi, kolumbitu i tantalitu. Energii elektrycznej (15,1 mld kW·h, 2003) dostarczają gł. elektrownie wodne, największa — Cabora Bassa na Zambezi; hutn. aluminium — huta Mozal (największa inwestycja zagr. w kraju), ponadto hutnictwo żelaza, przemysł chem., gł. petrochemiczny, spoż., włók., cementowy, taboru kol.; gł. ośr. przem.: Maputo-Matola, Beira, Nampula.
Rolnictwo. Główne uprawy żywieniowe: maniok, kukurydza, banany, pataty, ryż, sorgo, orzeszki ziemne, orzechy kokosowe; ponadto uprawia się orzechy nanerczowe, trzcinę cukrową, bawełnę, herbatę, sizal, palmę kokosową; zbiory bardzo zmienne, zależne od wysokości opadów; chów zwierząt ograniczony (poza strefą klimatu zwrotnikowego) przez występowanie muchy tse-tse oraz roznoszonej przez kleszcze „gorączki wschodniego wybrzeża”; wzrasta rola rybołówstwa (zwłaszcza krewetki na eksport).
Transport i łączność. Sieć drogowa słabo rozwinięta, dł. 30,4 tys. km, w tym 19% o nawierzchnii utwardzonej; dł. linii kol. (wąskotorowe) 3,1 tys. km; działania wojenne uniemożliwiły opłacalny tranzyt towarów liniami kol. łączącymi Malawi, Zimbabwe, Zambię, Suazi i RPA z portami Mozambiku: Maputo, Beira, Mozambik, Nacala; żegluga na Zambezi od m. Tete do ujścia; ogółem 3,7 tys. km rzek dostępnych dla żeglugi; rurociąg naft. z Beiry do Zimbabwe. Międzynarodowe porty lotn. w Maputo, Beira i Napula. Stosunkowo rzadka sieć telefoniczna; 69,7 tys. abonentów telefonii stacjonarnej; w użytkowaniu 708 tys. telefonów komórkowych (2004).
Handel zagraniczny. Wartość eksportu 1,8 mld dol. USA (2005), importu 2,4 mld dol. USA; eksport gł. aluminium, energii elektr., krewetek i homarów, orzechów nanerczowych, bawełny, cukru, kopry, drewna; import wyrobów przem., dóbr inwestycyjnych, artykułów żywnościowych; handel gł. z: RPA, Belgią, Australią, Hiszpanią, Włochami.
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia