protoplazma

Encyklopedia PWN

protoplazma
[gr.],
biol. wysoce złożony, dynamiczny zespół związków organicznych (związki węgla) i nieorganicznych, powiązanych ze sobą strukturalnie i funkcjonalnie, tworzący ciało komórki i stanowiący podłoże wszystkich zachodzących w niej procesów życiowych;
biol. najmniejsza występująca w przyrodzie, zdolna do życia, samoodtwarzająca się struktura o złożonej organizacji.
Amici
[amịczi]
Giovanni Battista, ur. 25 III 1786, Modena, zm. 10 IV 1863, Florencja,
wł. optyk i astronom;
dyscyplina biologii zajmująca się budową i czynnościami komórek oraz ich składników; wywodzi się z cytologii, nauki powstałej w XIX w.
Dujardin
[düżardę̣]
Félix Wymowa, ur. 5 IV 1801, Tours, zm. 8 IV 1860, Rennes,
zoolog francuski;
koacerwacja
[łac. coacervare ‘gromadzić’, ‘zbierać’],
chem. wydzielanie się z zolu koacerwatów (zw. ciekłymi koagulatami) w postaci kropel zawierających znacznie więcej cząstek koloidowych w porównaniu z pozostałym roztworem;
koloid
[gr. kólla ‘klej’, eídos ‘postać’],
układ koloidalny, układ koloidowy,
układ dyspersyjny (rozproszony), tj. składający się z fazy rozpraszającej (zw. fazą ciągłą lub ośrodkiem dyspersyjnym) i fazy rozproszonej (zw. fazą zdyspergowaną);
Mohl
[mo:l]
Hugo von, ur. 8 IV 1805, Stuttgart, zm. 1 IV 1872, Tybinga,
niem. botanik anatom;
proto-
[gr. prṓtos ‘pierwszy’],
pierwszy człon wyrazów złożonych mający znaczenie: najdawniejszy, początkowy, pierwszy, pierwotny;
protoplast
[gr.],
biol. protoplazma komórek glonów, grzybów i roślin, a także określenie komórki bakterii, glonu, grzyba lub rośliny po usunięciu ściany komórkowej przez poddanie jej trawieniu enzymatycznemu (w celach eksperymentalnych);
transport w roślinie wody, jonów i substancji org. (metabolitów) zachodzący w obrębie komórki, między komórkami i w tkankach przewodzących;
Purkyně, Purkinje, Jan Ewangelista Wymowa, ur. 17 XII 1787, Libochovice, zm. 28 VII 1869, Praga,
ojciec Karela, czeski fizjolog i anatom;
Schultze
[szụlcə]
Max Johann Sigismond Wymowa, ur. 25 III 1825, Fryburg Bryzgowijski, zm. 16 I 1874, Bonn,
niem. anatom i histolog;
bot. ciągły system protoplastów połączonych plazmodesmami w organie roślinnym;
syncytium
[łac. < gr.],
zespólnia,
biol. rodzaj komórczaka (wielojądrowej masy protoplazmy) powstałego w wyniku fuzji komórek z równoczesnym zanikiem otaczających je błon komórkowych;
tłuszcze, tłuszcze właściwe, lipidy proste,
biochem. estry glicerolu z kwasami tłuszczowymi długołańcuchowymi o parzystej liczbie atomów węgla (acyloglicerole);

Słownik języka polskiego PWN

protoplazma «materia żywa tworząca komórki, z której zbudowane są jądra komórkowe i cytoplazma»
• protoplazmatyczny
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia