28 kwietnia 1951 roku powstało Wydawnictwo Naukowe PWN (wówczas jako Państwowe Wydawnictwo Naukowe). Początki działalności wiązały się z wydawaniem słowników, encyklopedii oraz podręczników i skryptów akademickich. Dziś PWN to nie tylko wydawnictwo, lecz także cała Grupa skupiająca wiele spółek dostarczających nowoczesne rozwiązania edukacyjne i biznesowe.

Szybkie tempo zmian technologicznych idzie w parze z przemianą sposobów pozyskiwania przez nas informacji, ale także z radykalną przemianą w procesach przygotowania i publikowania treści. Jubileuszowo – zacznijmy od prapoczątków :)

Zapraszamy do lektury anegdot związanych z tworzeniem i publikowaniem pierwszych encyklopedii i słowników PWN!

Formułując opozycję między „życiem” a „światem” akcentujemy czysto ludzki charakter bytowania. Nie wszyscy myśliciele godzą się na taki sposób rozumowania. Filozofia XIX w. w dużej mierze skłania się ku budowie harmonijnej więzi łączącej człowieka ze światem. Najlepszym tego sposobem jest podkreślenie przyrodniczego wymiaru życia ludzkiego. Tak postępują pozytywiści, ewolucjoniści i znaczna część marksistów. Dla filozofów XX w. darwinowska inspiracja jest już znacznie bardziej problematyczna. Heidegger i Jaspers wyraźnie lekceważą czysto biologiczny aspekt życia, skupiając się na analizie ludzkiego sposobu istnienia w świecie. W takiej sytuacji znacznie trudniej o optymizm. Nieuchronne wydaje się natomiast odkrycie bolesnego rozdźwięku między życiem ludzkim a bezosobowym trwaniem świata.

Z punktu widzenia gatunku możemy mówić o bujności, rozmaitości, a nawet nieskończoności życia. Jego kres — w sensie zagłady całej ludzkości — przekracza granice naszej wyobraźni. Jednak z perspektywy jednostki życie okazuje się fenomenem niezwykle kruchym, zagrożonym ze wszystkich stron, poddanym presji nieprzyjaznej rzeczywistości. Pascalowska metafora „myślącej trzciny” wydaje się tu jak najbardziej na miejscu. Richard Jefferies, angielski pisarz i wizjoner żyjący w XIX w., wstrząśnięty jest „nieczułością” kosmosu. Nie ma złudzeń, że gdyby cały rodzaj ludzki zniknął w tej godzinie, wszechświat nie zauważyłby żadnej różnicy.

Im bliżej współczesności, tym słabsza staje się wiara Europejczyków, iż człowiek jest koroną stworzenia. Życie człowieka wydaje się raczej zakłóceniem, swoistą anomalią i wyzwaniem rzuconym światu istniejącemu w zgodzie z prawami przyrody. Ale siły są nierówne. Rainer Maria Rilke stwierdza z niepokojem, że nie jesteśmy bezpiecznie zadomowieni w świecie. Pół wieku później czeski pisarz Milan Kundera publikuje książkę, której tytuł mówi sam za siebie — Nieznośna lekkość bytu. Ulotność życia, jego kruchość, „prowizoryczność” i ostatecznie niedoskonałość prowadzić mogą do bardzo skrajnych wniosków. Być może to właśnie miał na myśli Mistrz Eckhart, twórca najwspanialszych mistycznych paradoksów. W traktacie potępionym przez średniowieczne władze kościelne dał wyraz przekonaniu, że o ile człowiek „jest”, to Bóg raczej „nie jest”. Sposób, w jaki istnieje Bóg, nie ma nic wspólnego z życiem w ludzkim rozumieniu (tę myśl w innym kontekście podejmie następnie Spinoza).

Szahada (zaświadczenie) to wyznanie wiary, pierwszy filar islamu. Jest wyrażeniem idei monoteizmu i potwierdzeniem proroctwa Mahometa: „Nie ma boga prócz Allaha, Mahomet jest wysłannikiem Allaha” — „la ilaha illa Llah wa Muhammad rasul Allah”. Wypowiedzenie szahady to warunek zostania muzułmaninem. Szahadę szepce się do ucha nowonarodzonemu dziecku, a każdy, kto przyjmuje islam, wypowiada ją uroczyście w obecności świadków. Jest to swego rodzaju odpowiednik chrztu w chrześcijaństwie. Szahada stanowi też istotny element modlitwy muzułmanina, jest często wypowiadania w normalnym, codziennym życiu.