• Na czasie
    „11 listopada 1918 r. spełnił się sen pokoleń Polaków — Państwo Polskie narodziło się na nowo. Po rozbiorach i 123 latach niewoli, rusyfikacji i germanizacji, po wielkich powstaniach, wolna Polska powróciła na mapę świata” — czytamy w uchwale Sejmu ustanawiającej 2018 r. Rokiem Jubileuszu 100-lecia odzyskania przez Polskę Niepodległości. Czytaj więcej.
  • Historia Polski w źródłach
    Paryż, 13 listopada 1917,
    Komitet Narodowy Polski,
    Panie Ministrze.
    Komitet Narodowy Polski poczytuje za swój obowiązek zakomunikować Waszej Ekscelencji swoje poglądy na pewne środki walki z państwami centralnymi, które, według jego zdania, mogą się przyczynić do większej skuteczności tej walki [...]
    Komitet Narodowy Polski, pozostając w stałym kontakcie z organizacjami politycznymi w Polsce i współdziałając z nimi w ich walce przeciw intrygom Państw Centralnych, ostatnio otrzymał doniesienie jasno wskazujące, że cały kraj oczekuje aktu, którym by Sprzymierzeni zamanifestowali swe niezachwiane postanowienie zapewnienia zjednoczonej Polsce całkowitej niepodległości. [...]
    Zbliżająca się konferencja międzysojusznicza [29 XI–3 XII 1917, Paryż] mająca się zajmować celami tej wojny daje sposobność do zadania nieprzyjacielowi ciężkiego ciosu politycznego, który niewątpliwie wywoła poważne komplikacje wewnętrzne w państwach centralnych i odbije się niemało na ich sile bojowej.
    Pozwalamy sobie przedłożyć Waszej Ekscelencji propozycję, ażeby Wielka Brytania. Francja, Włochy i Stany Zjednoczone Ameryki zawarły umowę, mocą której włączyłyby do celów wojny:
    1) Odbudowanie niepodległego państwa polskiego, obejmującego ziemie polskie, które przed wojną należały do Rosji, Niemiec i Austrii. To państwo polskie ma posiadać polską część Śląska oraz część wybrzeża bałtyckiego z ujściami Wisły i Niemna; ma mieć dostateczny obszar i dość znaczną ludność, ażeby mogło stać się skutecznym czynnikiem równowagi europejskiej.
    2) Wyzwolenie narodowości Austro-Węgier, które pozostają faktycznie pod panowaniem niemieckim i węgierskim, i wcielenie obszarów polskich, włoskich, serbsko-chorwackich i rumuńskich do państw narodowych, do których należą one z tytułu swej narodowości; utworzenie niepodległego państwa czeskiego, obejmującego Czechy, Morawy, czeską część Śląska oraz północną część Węgier, zaludnioną przez Słowaków.
    Powyższa umowa winna być ogłoszona, ażeby wszystkie zainteresowane narodowości mogły się o niej dowiedzieć.
    W razie gdyby poruszone tu kwestie miały być przedmiotem dyskusji na zbliżającej się konferencji Sprzymierzonych i gdyby przedstawiciele mocarstw sprzymierzonych życzyli sobie mieć informacje dodatkowe, Komitet Narodowy Polski będzie rad służyć nimi przez swego delegata. [...]
     
    Roman Dmowski
     
  • To ciekawe
    Dzieliły się na trzy klasy o zróżnicowanym standardzie. Wagony I klasy były całkowicie zabudowane. Miały wygodne miejsca do siedzenia, a do każdego przedziału wchodziło się oddzielnie. Wagony II klasy miały odkryte boki, zaś III nie miały żadnej osłony, podróżowano w nim na stojąco. W roku 1844 Parlament angielski wydał ustawę, która wprowadzała w wagonach klasy III miejsca siedzące. W 1890 wprowadzono przejście z wagonu do wagonu, co umożliwiło powstanie wagonu restauracyjnego. Pod koniec XIX w. w pociągach umieszczono toalety i umywalnie. Początkowo instalowano w wagonach oświetlenie naftowe, od 1880 gazowe, a od 1895 elektryczne.
Hasło dnia: Galileusz

Rekordziści

Największy ssak lądowy
słoń afrykański — osiąga masę ciała 4000–6300 kg, maksymalnie nawet ok. 7500 kg.

Cytat dnia

„Ważniejsze jest piękno w równaniu niż dopasowanie do eksperymentu”

Imieniny

Gru 16

Adelajdy, Adolfa, Albiny, Aliny, Beaty, Dietera, Euzebii, Euzebiusza, Wolisława, Wolisławy, Zdzisławy

Dzień w historii

Gru 16

zdarzyło się
1970
kolejne demonstracje i starcia z milicją w Gdańsku, Gdyni, Słupsku i Elblągu; apel Stanisława Kociołka o powrót robotników do pracy następnego dnia (grudniowy bunt robotniczy 1970).
1980
odsłonięcie w Gdańsku pomnika ku czci stoczniowców poległych w 1970 (grudniowy bunt robotniczy 1970).
urodzili się
1775
Austen Jane, powieściopisarka angielska.
1834
Walras Leon Marie Espirit, szwajcarski ekonomista i działacz spółdzielczy, pochodzenia francuskiego.
odeszli
1859
Grimm Wilhelm Karl, niem. filolog, zbieracz baśni i podań ludowych.
1922
Narutowicz Gabriel, pierwszy Prezydent RP, inżynier hydrotechnik.
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia