• Patroni roku
    Hłasko Marek, ur. 14 I 1934, Warszawa, zm. 14 VI 1969, Wiesbaden,
    prozaik. 1955–57 współredaktor „Po Prostu”, od 1958 za granicą, m.in. w Paryżu (współpracownik „Kultury”), Berlinie Zachodnim, 1959–61 Izraelu, 1966–69 USA, następnie w RFN; na przyjazd do kraju nie uzyskał pozwolenia władz, w prasie krajowej prowadzono przeciwko niemu kampanię oszczerstw; zmarł nagle w nie wyjaśnionych okolicznościach; w swych opowiadaniach (głośny debiut Pierwszy krok w chmurach 1956) wyraził najpełniej rozczarowanie i sprzeciw młodego pokolenia wobec rzeczywistości lat 50.; w poetyce brutalnej deziluzji, za którą kryło się pragnienie odnalezienia stałych wartości, nawiązywał do wzorów prozy amer.; mikropowieści, m.in. Cmentarze. Następny do raju (1958), Wszyscy byli odwróceni. Brudne czyny (1964), Nawrócony w Jaffie. Opowiem wam o Esther (1966), powieści Sowa, córka piekarza (1967), Podpalacze ryżu (1981, wyd. pt. Palcie ryż każdego dnia 1983); wspomnienia Piękni dwudziestoletni (1966); rozgłos zyskały ekranizacje opowiadań Ósmy dzień tygodnia (1957, reż. A. Ford) i Pętla (1958, reż. W.J. Has); Utwory wybrane (t. 1–4 1985).
  • Warto wiedzieć
    rodzaj budowli — klasztor i kościół
    architekci — m.in. Franciszek Placidi
    fundator/ inicjator budowy — Bolesław II Śmiały
    daty — XIV–XVIII w.
    lokalizacja — Kraków, Tyniec
    Najstarsze opactwo na ziemiach polskich, gmachy którego łączą w sobie elementy gotyckie i barokowe.
    Klasztor wzniósł dla benedyktynów na skrytym za wapienną skałą wzgórzu wiślanym król Bolesław II Śmiały tuż przed swoim konfliktem z biskupem Stanisławem ze Szczepanowa. Władca ten oddał zakonowi także domy w Lubiniu w diecezji poznańskiej, Mogilnie w archidiecezji gnieźnieńskiej i biskupim grodzie Płocku (1075). Tradycja przypisuje ten czyn także ojcu króla — księciu Kazimierzowi I Odnowicielowi, informuje o tym tablica nad wejściem uwieczniająca datę 1044.
    Obecny kościół powstał w stylu gotyckim w XIV i XV w. na zrębach romańskiej świątyni z okresu fundacji (zachowały się z niej m.in. fragmenty kamieniarki, odkryte przez archeologów groby opackie). Dziś gotycki wygląd zachowały głównie klasztorne krużganki. W latach 1618–27 opat Stanisław Łubieński przebudował świątynię w stylu barokowym. Jednonawowy kościół otoczyły kaplice boczne. Surową w formie fasadę ujęto w dwie wieże. W następnym stuleciu powstał nowy wystrój wnętrza (architekt — Francesco Placidi, malarz — Andrzej Radwański). Z ciężkich strat poniesionych podczas walk z Rosjanami w okresie konfederacji barskiej opactwo już się nie podniosło. Po kasacie klasztoru kościół w latach 1816–26 pełnił funkcję katedry. Stolicę diecezji przeniesiono następnie do Tarnowa. Opustoszałe gmachy uległy ruinie. Benedyktyni powrócili na tynieckie wzgórze dopiero w 1939 r., godność opata przywrócono po 30 latach. Prace restauracyjne w kościele i klasztorze trwają już kilka dziesięcioleci.
  • To ciekawe
    Nie wiadomo dokładnie kto, ale wiadomo, że ten rodzaj makijażu stosowali bardzo chętnie Egipcjanie, zarówno kobiety jak mężczyźni, już 4000 lat temu.
Hasło dnia: chłodniowiec

Rekordziści

Najwyższy wodospad w Afryce
kaskada Tugela — 948 m.

Cytat dnia

„Uważam, że każdy powinien być jak każdy”
Czym jest pop-art? (1963)

Imieniny

Lut 24

Bogusza, Lucjusza, Macieja, Marka, Mucjusza

Dzień w historii

Lut 24

zdarzyło się
1918
proklamowanie niepodległości przez Estonię.
1966
obalenie prezydenta Ghany Kwame Nkrumaha przez wojsko.
urodzili się
1885
Witkiewicz Stanisław Ignacy, pseud. Witkacy, dramatopisarz, prozaik, filozof, teoretyk sztuki, malarz.
1831
Schäffle Albert Eberhard Friedrich, niemiecki ekonomista, prawnik i socjolog.
odeszli
1815
Fulton Robert, amer. budowniczy statków wodnych, wynalazca, malarz miniaturzysta.
1862
Ingemann Bernhard Severin, pisarz duński; twórca popularnej duńskiej powieści historycznej.
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia