metr
 
Encyklopedia PWN
metr
[fr. < gr. métron ‘miara’],
m,
jednostka długości, podstawowa w układzie SI;
jest to droga, którą światło przebywa w próżni w czasie 1/299792458 s; definicję tę przyjęła 1983 XVII Generalna Konferencja Miar. Pierwotnym wzorcem m., ustalonym 1795 przez fr. Zgromadzenie Nar., była długość równa 10–7 ćwiartki koła południkowego (przechodzącego przez Paryż), zawartej między równikiem a biegunem północnym. Ten wzorzec posłużył do sporządzenia międzynar. wzorca, wykonanego z platyny w postaci pręta o przekroju w kształcie litery X wpisanej w kwadrat o boku 20 mm. I Generalna Konferencja Miar (1889) określiła m. jako odległość między odpowiednimi kreskami na wzorcu platynowo-irydowym w temperaturze 0°C i pod ciśnieniem 1 atm (101 325 Pa); wielkość tak określonej jednostki jest o ok. 0,23 mm mniejsza od wzorca pierwotnego. W 1960 XI Generalna Konferencja Miar przyjęła następującą definicję m.: jest to długość równa 1 650 763,73 długości fali w próżni promieniowania odpowiadającego przejściu między poziomami 2p10 i 5d5 atomu 86Kr (izotopu kryptonu 86); zdefiniowanie m. za pomocą długości fali elektromagnetycznej pozwoliło zwiększyć dokładność odtwarzania wzorca z 2 · 10–8 do 4 · 10–9 i powiązać definicję metra z definicją sekundy. Obecnie obowiązująca definicja m. otwiera możliwości dalszego zwiększenia dokładności odtwarzania wzorca tej jednostki.
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia