itr
 
Encyklopedia PWN
itr, Y, yttrium,
pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 39;
Symbol: Y
Nazwa łacińska: Yttrium
Liczba atomowa: 39
Pierwiastek promieniotwórczy: nie
Grupa układu okresowego pierwiastków: 3 — skandowce
Odkrycie: 1794
Odkrywca: Gadolin Johan
względna masa atomowej 88,90585(2); należy do grupy skandowców; srebrzysty metal, aktywny chemicznie; temperatura topnienia 1522°C, temperatura wrzenia 3338°C, gęstość 4,469 g/cm3; stopień utlenienia III; najlepiej znane związki i.: tlenek Y2O3, wodorotlenek Y(OH)3, chlorek YCl3, uwodnione sole, m.in.: siarczan, azotan, szczawian; i. występuje w przyrodzie w małych ilościach, gł. w gadolinicie, także monacycie i bastnasycie; jest stosowany w metalurgii, m.in. jako dodatek stopowy i odtleniacz metali nieżel., i. jest składnikiem ferrytów, nadprzewodników wysokotemperaturowych, niektórych katalizatorów; tlenek i. jest stosowany m.in. w produkcji termokatod do magnetronów, specjalnych gat. szkieł oraz w produkcji czerwonego luminoforu do kineskopów odbiorników telew.; syntet. granaty itrowo-żelazowe, itrowo-glinowe, itrowo-gadolinowe są wykorzystywane w technice laserowej i mikrofalowej oraz jako przetworniki i przekaźniki elektroakustyczne, cienkowarstwowe magnetoopt. układy światłowodowe i inne. I. otrzymał 1794 J. Gadolin.
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia