cenzus
 
Encyklopedia PWN
cenzus
[łac. census ‘oszacowanie majątku’],
prawo zespół warunków dopuszczających do korzystania z określonych praw polit. lub przywilejów (c. majątkowy, wykształcenia, wieku).
Współczesna teoria prawa wyborczego używa określenia „cenzus” dla takich ograniczeń powszechności prawa wyborczego, które wykraczają poza naturalne wymagania (np. zdolność do czynności prawnych, obywatelstwo) i powodują wyłączenie o charakterze polit. określonej grupy obywateli z udziału w wyborach. C. wyborcze w krajach rozwiniętych obecnie należą do przeszłości. Występowały one gł. w XIX w. i utrzymywały się do połowy XX w. Najczęściej były stosowane: c. majątkowy (lub podatkowy), uzależniający przyznanie praw wyborczych od wielkości posiadanego majątku albo od opłacania niektórych podatków (np. podatku dochodowego) w określonej wysokości; c. zamieszkania, uzależniający przyznanie praw wyborczych od okresu zamieszkiwania w danym okręgu wyborczym; c. wykształcenia, uzależniający przyzananie praw wyborczych od posiadania odpowiedniego wykształcenia (np. podstawowego, średniego lub wyższego). Ich stopniowy zanik był związany z wprowadzoną zasadą powszechności prawa wyborczego. Współcześnie w państwach demokr. stosuje się jedynie 3 c. uzależnione od: wieku, obywatelstwa i zamieszkania.
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia