Persepolis
 
Encyklopedia PWN
Persepolis, staropers. Parsua, gr. Persépolis,
ruiny staroż. miasta w południowo-zachodnim Iranie, w ostanie Fars, w miejscowości Tacht-e Dżamszid, na północny wschód od Szirazu.
Założony ok. 518–516 p.n.e. przez Dariusza I Wielkiego i znacznie rozbudowany w 1. poł. V w. przez Kserksesa I; zajął miejsce Pasargadów jako nowa stolica kraju i siedziba dyn. Achemenidów; 330 zdobyty i częściowo spalony przez Aleksandra III Wielkiego (zniszczeniu uległy m.in. pałace król.), stracił na znaczeniu.
Wykopaliska (od XIX w.) obejmują teren rezydencji król. (koniec VI–IV w. p.n.e.), położonej na rozległym, sztucznym tarasie otoczonym obwarowaniami, na które prowadzą monumentalne schody; do najważniejszych budowli należą: Propyleje Kserksesa, apadana (zaczęta przez Dariusza I Wielkiego, ukończona przez Kserksesa I), pałac Dariusza I (Taharan), Tripylon (sala obrad), Sala Stu Kolumn, pałac Artakserksesa III Ochosa, pomieszczenia haremu oraz resztki skarbca, magazynów i in. budowli pałacowych; w ruinach odkryto wiele dzieł sztuki, m.in. głowę achemenidzkiego księcia z lapis-lazuli, rzeźbę tzw. Penelopy z białego marmuru oraz wielkie archiwum (ok. 30 tys. tabliczek z pismem klinowym).
Ilustracje
Persepolis, sala audiencjonalna (Iran)fot. A. Mazurkiewicz/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Persepolis, ruiny pałacu Dariusza I Wielkiego fot. S. Skórska, M. Komorowski/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Persepolis (Iran)fot. W. Konikowski/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Persepolis, złota plakieta Dariusza I z apadany (Iran)fot. Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Persepolis, pałac Dariusza I (Iran)fot. B. Kaim/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Persepolis, odrzwia z pałacu Dariusza Wielkiego (Iran)fot. B. Kaim/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Apadana (sala audiencyjna) w Persepolis, relief przedstawiający Dariusza I Wielkiego na troniefot. Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia