wyzwolony

Encyklopedia PWN

tygodnik społ.-polit., wyd. 1916–37 w Warszawie;
czasopismo społ.-polit.;
miesięcznik polit., wyd. 1984–88 w Warszawie poza cenzurą.
Wyzwolenie Pracy, ros. (Gruppa) Oswobożdienije truda,
pierwsza ros. organizacja marksist., zał. 1883 w Genewie przez emigrantów ros. (P. Akselrod, W. Zasulicz, L. Dejcz i in.) z inicjatywy G. Plechanowa
Wyzwolenie Pracy, ros. (Gruppa) Oswobożdienije truda,
pierwsza rosyjska organizacja marksistowska, założona 1883 w Genewie;
nurt we współcz. teologii latynoamer., który powstał jako reakcja na sytuację „absolutnej negacji Boga”, ubóstwo, wyzysk, niesprawiedliwość społ. i zinstytucjonalizowaną przemoc.
sztuki wyzwolone, łac. artes liberales,
przedmioty wykładane w szkołach starożytnego Rzymu i w średniowiecznej Europie.
Polskie Stronnictwo Ludowe „Wyzwolenie”, PSL „Wyzwolenie”, do 1918 Polskie Stronnictwo Ludowe (PSL),
partia lud., utworzona 1915 w Królestwie Pol. z połączenia Związku Chłopskiego, Związku Ludu Pol. (dawny NZCh), Stronnictwa Lud. (grupa „Zaranie”);
tymczasowy organ władzy, pełniący funkcję rządu na wyzwolonych spod okupacji niemieckiej ziemiach polskich, powołany 20 VII 1944 w Moskwie;
Antyfaszystowska Rada Wyzwolenia Narodowego Jugosławii, Antifašističko veće narodnog oslobodjenja Jugoslavije (AVNOJ),
powołana XI 1942 z inicjatywy Komunistycznej Partii Jugosławii w wyzwolonym przez partyzantów J. Broz Tito m. Bihać (Bośnia i Hercegowina);
partia polit., zał. VI 1946 przez działaczy, którzy odeszli z Polskiego Stronnictwa Ludowego po konflikcie dotyczącym porozumienia z PPR i głosowania w referendum;
Front Wyzwolenia Narodowego, Fronti Nationalçlirimtar,
albańska organizacja polit., powołana IX 1942 z inspiracji KP Albanii;
Front Wyzwolenia Narodowego (FWN), Dżabhat at-Tahrir al-Watanijja,
algierska organizacja niepodległościowa, powstała 1954;
Grecki Front Wyzwolenia Narodowego, gr. Ethnikọ(n) Apeleftherotikọ(n) Mẹtopo(n) (EAM),
najsilniejsza tajna organizacja gr. ruchu oporu przeciw okupacji wł., niem. i bułgarskiej podczas II wojny światowej; zał. IX 1941 w Atenach z inicjatywy komunistów;
Ludowy Ruch Wyzwolenia Angoli, portug. Movimento Popular de Liberação de Angola (MPLA),
partia polit. w Angoli; zał. 1956 jako nielegalna organizacja wyzwoleńcza (siedzibą kierownictwa było Kongo),
Narodowy Front Wyzwolenia Angoli, portug. Frente Nacional de Libertação de Angola (FNLA),
partia polit. w Angoli;
ruch polit., zainicjowany 1960 przez opozycyjne wobec reżimu Ngo Dinh Diema partie polit. i organizacje społeczne;
Narodowy Komitet Wyzwolenia Jugosławii, serb. Nacionalni komitet oslobodjenja Jugoslavije (NKOJ),
powołany XI 1943 przez Antyfaszystowską Radę Wyzwolenia Narodowego Jugosławii, która przyznała mu uprawnienia rządu tymczasowego;
Organizacja Wyzwolenia Palestyny (OWP), arab. Munazzamat at-Tahrir al-Filastinijja,
organizacja polityczna uważająca się za reprezentanta narodu palestyńskiego (Palestyńczycy);

Tabele, zestawienia

Słownik języka polskiego PWN

wyzwolenie «odzyskanie niepodległości»
wyzwolićwyzwalać
1. «przywrócić wolność, niezależność»
2. «uwolnić z czegoś krępującego ruchy»
3. «spowodować nagłe powstanie, uzewnętrznienie się czegoś»
4. «wytrącić coś z jakiejś substancji, z jakiegoś związku itp.»
nauki wyzwolone «w średniowieczu: gramatyka, dialektyka, retoryka, muzyka, arytmetyka, geometria i astronomia»
sztuki wyzwolone «zespół przedmiotów wykładanych w szkołach w starożytnym Rzymie i średniowiecznej Europie, obejmujący gramatykę, retorykę, dialektykę oraz arytmetykę, geometrię, astronomię i muzykę»
teologia wyzwolenia «kierunek w katolickiej teologii latynoamerykańskiej wiążący zasady katolicyzmu z zasadami marksizmu»
wyzwolić sięwyzwalać się
1. «odzyskać wolność, niezależność»
2. «uwolnić się z czegoś krępującego ruchy»
3. «o uczuciach, stanach itp.: gwałtownie wystąpić»
4. «pozbyć się jakichś cech, uczuć itp.»
5. « wytrącić się z jakiejś substancji, z jakiegoś związku itp.»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia