wczesna

Encyklopedia PWN

trzeci i ostatni okres (jednostka geochronologiczna) ery mezozoicznej, trwający od ok. 135 do 65 mln lat temu; również nazwa systemu (jednostka chronostratygraficzna) obejmującego skały powstałe w tym czasie.
czwarty okres (jednostka geochronologiczna) ery paleozoicznej trwający od ok. 408 do 355 mln lat temu; także system (jednostka chronostratygraficzna) obejmujący powstałe w tym czasie skały.
mezozoik
[gr. mésos ‘środkowy’, zṓon ‘istota żyjąca’, ‘zwierzę’],
era mezozoiczna,
środkowa era (jednostka geochronologiczna) eonu fanerozoicznego (fanerozoik) w geologicznej historii Ziemi, trwająca od ok. 250 do 65 mln lat temu; także eratem (jednostka chronostratygraficzna) obejmujący skały powstałe w tej erze.
kultury rodzimej ludności Ameryki, rozwijające się od czasów zasiedlenia tej części świata przez przybyszów z Azji (co, jak sądzi obecnie większość badaczy, nastąpiło między 60 a 40 tysięcy lat temu) do przełomu XV i XVI w., kiedy Europejczycy odkryli i podbili te ziemie.
Caravaggio
[karawạdżdżio] Wymowa,
właśc. Michelangelo Merisi, ur. 29 IX(?) 1571, Mediolan lub Caravaggio k. Bergamo, zm. 18 VII 1610, Porto d’Ercole,
malarz włoski, jeden z najwybitniejszych twórców wczesnego baroku.
filogeneza
[gr. phylḗ ‘plemię’, génesis ‘pochodzenie’],
rozwój rodowy organizmów,
przebieg ewolucyjnego różnicowania organizmów jako rezultat wyodrębniania się nowych linii rozwojowych i wymierania innych.
dziedzina budownictwa obejmująca wszelkiego rodzaju budynki i konstrukcje inżynieryjne wykonane z drewna, wyróżniająca się specyficznym charakterem tworzywa, odrębnymi metodami technologii, systemem konstrukcji i formą artystyczną.
fenologia
[gr. phaínomai ‘przejawiam’, ‘pokazuję się’, lógos ‘słowo’, ‘nauka’],
ekol. nauka badająca fenologiczne zjawiska — związek między periodycznymi zmianami w rozwoju roślin (fitofenologia) i zwierząt (zoofenologia) a warunkami klimatycznymi i porami roku, w których występują (np.: kiełkowanie, kwitnienie, owocowanie, zrzucanie liści na zimę, spoczynek zimowy, odloty ptaków, występowanie 2 pokoleń u niektórych owadów);
geol. drugi okres (jednostka geochronologiczna) ery mezozoicznej, trwający od ok. 203 do ok. 135 mln lat temu; także system (jednostka chronostratygraficzna), obejmujący powstałe w tym czasie skały.
socjalizm
[łac. socialis ‘społeczny’],
ideologie i ruchy społeczne powstałe w XIX w., dążące do ładu społecznego opartego na zasadach wspólnoty, równości i racjonalnego zarządzania gospodarką; w myśli marksistowskiej faza rozwoju społecznego, następująca po kapitalizmie (termin używany zamiennie z terminem „komunizm”); określenie stosowane niekiedy w charakterystyce ustroju społecznego tych krajów wysoko rozwiniętych (zwłaszcza europejskich), w których gospodarce rynkowej towarzyszy daleko posunięta redystrybucja dochodu narodowego i realizacja koncepcji państwa dobrobytu.
antropogeneza
[gr. ánthrōpos ‘człowiek’, génesis ‘pochodzenie’],
filogeneza człowieka,
całokształt procesów ewolucyjnych, które doprowadziły przez długofalowe zmiany genetyczne do przekształcenia się form przedludzkich w formy człowieka współczesnego (Homo sapiens), którego historia rodowa (i rodziny człowiekowatych) jest ciągle przedmiotem badań i szerokich dyskusji naukowych.
Eliot
[ẹliət]
Thomas Stearns Wymowa, ur. 26 IX 1888, Saint Louis (stan Missouri), zm. 4 I 1965, Londyn,
anglo-amerykański poeta, dramatopisarz i krytyk literacki.
komunizm
[łac. communis ‘wspólny’, ‘powszechny’],
ideologia postulująca równość i wspólnotę w organizacji życia społecznego oraz racjonalność w kierowaniu życiem gospodarczym, głosząca nieuchronność upadku kapitalizmu i potrzebę działań dla osiągnięcia tego celu; w teorii marksistowskiej najwyższa, bezklasowa forma organizacji społecznej, następująca po kapitalizmie; ruch społeczny i polityczny wywodzący się z ideologii marksistowskiej, ukształtowany w wyniku rozłamu socjaldemokracji; w niemarksistowskiej teorii społecznej i w języku potocznym — ustrój społeczny w państwach rządzonych przez partie komunistyczne; w państwach komunistycznych określany również mianem socjalizmu realnego.
szósty okres (jednostka geochronologiczna) ery paleozoicznej, trwający od ok. 295 do 250 mln lat temu; także system (jednostka chronostratygraficzna) obejmujący powstałe w tym czasie skały.
Reymont Władysław Stanisław, właśc. S.W. Rejment, ur. 7 V 1867, Kobiele Wielkie k. Radomska, zm. 5 XII 1925, Warszawa,
powieściopisarz, nowelista, autor Chłopów.
okres historii w kręgu kultury europejskiej obejmujący czasy między upadkiem cesarstwa rzymskiego a przemianami zachodzącymi w Europie w dobie odrodzenia;
trias
[gr.],
najstarszy okres (jednostka geochronologiczna) ery mezozoicznej, trwający od ok. 250 do ok. 203 mln lat temu; także system (jednostka chronostratygraficzna), obejmujący powstałe w tym czasie skały.
pierwszy okres (jednostka geochronologiczna) ery kenozoicznej, trwający od ok. 65 do 1,8 mln lat temu (według niektórych poglądów — do 2,5 mln lat temu); także system (jednostka chronostratygraficzna) obejmujący skały powstałe w tym okresie.
wiśnia pospolita, Prunus cerasus (Cerasus vulgaris),
gat. drzewa lub krzewu owocowego z podrodzaju wiśnia, z rodzaju śliwa, z rodziny różowatych, pochodzący z Azji Mniejszej i południowo-wschodniej Europy;

Ilustracje, multimedia

Słownik języka polskiego PWN

wczesny
1. «będący początkową fazą jakiegoś okresu»
2. «znajdujący się w początkowej fazie rozwoju, pochodzący z tego okresu»
3. «następujący, występujący, odbywający się przed właściwą porą lub na początku właściwej czemuś pory»
4. «o roślinach: mający krótki okres dojrzewania; też: siany lub sadzony przed innymi gatunkami»
5. wcześniejszy «poprzedzający coś, kogoś, występujący w okresie poprzedzającym coś»

• wczesność
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia