• Na czasie
    Pesach
    [hebr.],
    gr. Pascha,
    święto w judaizmie; należało do tzw. świąt pielgrzymich (wraz z SzawuotSukot), związanych w czasach Drugiej Świątyni (od VI w. p.n.e.) z pielgrzymką do Świątyni Jerozolimskiej; od VII w. p.n.e. obchodzone na pamiątkę wyjścia Izraelitów pod wodzą Mojżesza z egipskiej niewoli; nazwa Pesach (hebrajskie pesach ‘przejście, ominięcie’) nawiązuje do biblijnej opowieści o zagładzie pierworodnych dzieci egipskich, podczas gdy śmierć ominęła domy żydowskie, których odrzwia były posmarowane krwią baranka; zaczyna się 15 nisan (przełom marca i kwietnia) i trwa w Izraelu 7, a w diasporze 8 dni. Połączono w nim dawny pasterski zwyczaj składania ofiary z pierworodnego baranka lub koźlęcia ze świętem rolniczym, zw. Świętem Przaśników (hebrajski chag ha-macot), czyli niekwaszonego chleba — pierwotnie wiosennym świętem odradzającej się przyrody oraz początku zbiorów jęczmienia i ofiarowania pierwszego chleba (przaśnego placka, macy); od czasu zburzenia Drugiej Świątyni (I w. n.e.) zaprzestano krwawych ofiar. W czasie trwania Pesach (pierwszy i ostatni dzień są pełnymi świętami, w diasporze pierwsze i ostatnie 2 dni, pozostałe — półświętami) wolno spożywać tylko niekwaszony chleb; wszelkie pokarmy zakwaszone są zakazane (hebrajski chamec ‘kwas’) i należy je przed Pesach usunąć z domu; Pesach rozpoczyna się uroczystym wspólnym posiłkiem całej rodziny, przebiegającym wg ściśle określonego porządku (hebrajski seder), w czasie którego jest czytana i śpiewana hagada paschalna (spisana w językach hebrajskich i aramejskim) oraz są odmawiane modlitwy, śpiewane psalmy i hymny; radosny nastrój tej uroczystości wyraża oczekiwanie na nieuchronne nadejście Królestwa Bożego na ziemi.
  • Warto wiedzieć
    makolągwa, Carduelis cannabina
    Gatunek z rodziny łuszczaków. Długość ciała ok. 14 cm, waga ok. 20 g. Czoło i pierś samca karminoczerwone, głowa brudnoszara, grzbiet i skrzydła brązowe (lotki pierwszorzędowe czarniawe z białymi brzegami), kuper brunatnawy z białymi obrzeżeniami piór, spód i boki o odcieniu gliniastym, tylko brzuch białawy. Jesienią samiec ma jaskrawe barwy silnie przytłumione jasnymi brzegami piór. Samicy brak barwy czerwonej, wierzch ma szarobrunatny, spód jaśniejszy, a wszystko to jest wyraźnie kreskowane.
    Najczęściej spotykany w zadrzewieniach śródpolnych, sadach, ogrodach, unika jednak lasów i śródmiejskich parków. Odżywia się nasionami głównie chwastów, zjada też nieco owadów. Gniazdo zakłada w miejscu dobrze nasłonecznionym, w środku gęstego krzewu liściastego lub jałowca.
    Ptak wędrowny, przylatuje w końcu marca i kwietniu, odlatuje we wrześniu i październiku. Występuje w Europie (z wyjątkiem północnej Skandynawii i północno-wschodniej europejskiej części Rosji), także w krajach Maghrebu, w Azji Mniejszej, Iranie i na niewielkim obszarze Azji Środkowej. W Polsce objęty ochroną całkowitą.
    Marta Kosińska
  • To ciekawe
    Oto dwa przykłady żartów ze zbiorku Philogelos, albo Śmieszek:
    „Było dwóch braci bliźniaków i jeden umarł. Mędrek spotyka drugiego i pyta:
    – Czyś to ty umarł, czy twój brat?”
    „Spytano dowcipnego sternika, skąd się biorą wiatry.
    – Z grochówki i cebuli! — odpowiedział.”
    „Mędrek w chorobie obiecał lekarzowi honorarium, jeśli wyzdrowieje. A kiedy żona robiła mu wyrzuty, że pije wino w gorączce, powiedział:
    – A ty byś chciała żebym wyzdrowiał i musiał płacić lekarzowi honorarium.”
Hasło dnia: paschalne tablice

Rekordziści

Najgłębsze jezioro w Polsce
Hańcza — 108,5 m.

Cytat dnia

„Bomba atomowa jest papierowym tygrysem, którego reakcyjne Stany Zjednoczone używają do zastraszenia ludzi”
(z wywiadu, 1946)

Imieniny

Kwi 23

Alberty, Albertyny, Gerarda, Gerardy, Heleny, Idziego, Idzisława, Idzisławy, Jerzego, Wojciecha

Dzień w historii

Kwi 23

zdarzyło się
1965
wprowadzenie na orbitę pierwszego z serii sowieckich satelitów telekomunikacyjnych Mołnija 1.
1994
utworzenie Unii Wolności (UW) z Tadeuszem Mazowieckim na czele w wyniku zjednoczenia UD i KL-D.
urodzili się
1891
Prokofjew Siergiej S., ros. kompozytor i pianista.
1899
Ohlin Bertil Gotthard, @@ ekonomista i polityk.
odeszli
1850
Wordsworth William, poeta ang.; przedstawiciel pierwszego pokolenia romantyków.
997
Wojciech, święty, biskup, mnich, męczennik, patron Polski; kanonizowany 999.
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia