Yorktown, 1781
 
Yorktown, 1781
W piątym roku wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych działania zbrojne skoncentrowane były na dwóch obszarach: na północy wokół zajmowanego przez Brytyjczyków Nowego Jorku i na południu w Georgii i Karolinie Południowej, gdzie działała armia generała Charlesa Cornwallisa. Stronę atakującą stanowiły wojska kolonialne, broniącą się — patrioci amerykańscy. Jesienią 1780 roku Corwallis wyruszył do Karoliny Północnej i Wirginii w celu odzyskania tych kolonii dla korony. Walki toczyły się ze zmiennym szczęściem — zwycięstwo Amerykanów pod Cowpens 17 stycznia 1781 i rewanż Brytyjczyków pod Guilford Courthouse 15 marca. W maju armii Cornwallisa przeciwstawił się w Wirginii markiz La Fayette, unikający ostatecznego rozstrzygnięcia na polu bitwy. Wobec wieści o wypłynięciu z Brestu floty francuskiej admirała François de Grasse'a, która miała wspomóc amerykańskich i hiszpańskich sojuszników, Brytyjczycy postanowili skierować się nad zatokę Chesapeake w Wirginii, by tam w Yorktown ufortyfikować bazę przyszłych kampanii na froncie południowym. Dowódca oddziałów francuskich, Jean Baptiste de Rochambeau, przekonał Waszyngtona do planu zniszczenia armii południowej Brytyjczyków, a dopiero potem ataku na Nowy Jork. Symulując przygotowania do szturmu na Manhattan, główne siły koalicjantów skierowały się do Wirginii. Flota francuska blokowała ruchy okrętów brytyjskich zarówno na północy, jak i na południu (od 5 września). 28 września wojska amerykańsko-francuskie (ok. 20 tysięcy ludzi) obległy Cornwallisa w Yorktown. Brytyjczycy bronili się po obu stronach rzeki York — na lewym w tzw. Gloucester Point i na prawym w samym Yorktown. Amerykanami, na prawym skrzydle oblegających, dowodził generał Benjamin Clinton, Francuzami na lewym — Rochambeau, całością kierował Waszyngton. Cornwallis nie docenił siły wroga i nie wycofał się na południe, podejmując ryzyko obrony słabych umocnień. Wobec ostrzału artyleryjskiego i zacieśniania się linii sojuszników, pozbawieni możliwości odsieczy Brytyjczycy skapitulowali 19 października. Do niewoli poszło ok. 8 tysięcy żołnierzy. Los kolonii w Ameryce został przesądzony. Wkrótce podjęto negocjacje pokojowe zakończone w 1783 roku uznaniem niepodległości Stanów Zjednoczonych.
Bartłomiej Kaczorowski
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia