Kraków, Sukiennice
 
Kraków, Sukiennice
rodzaj budowli — sukiennice
architekci — m.in. Giovanni Maria Padovano, Santi Gucci
daty — XIV–XIX w.
lokalizacja — Kraków, Rynek Główny
Renesansowo-neogotycka hala targowa, usytuowana pośrodku krakowskiego rynku.
Pierwotne sukiennice krakowskie były dwoma rzędami kramów sukienniczych, stojących po obu stronach wąskiej uliczki na osi ulic Św. Jana i Brackiej. Powstały rychło po lokacji miasta w drugiej połowie XIII w. Za rządów Kazimierza III Wielkiego ich miejsce zajęła gotycka hala o długości ponad 100 metrów (1342–95). W 1555 r. sukiennice spłonęły. Ich odbudową kierował architekt Gianmaria Mosca zw. Padovano, który długi pogrążony dach skrył za wysoką attyką renesansową, a właśnie owa piękna attyka z kamiennymi maszkaronami, wyrzeźbionymi przez młodego wówczas Santi Gucciego, stanowi dziś o urodzie i wartości budowli.
W hali odbywały się uroczystości organizowane przez władze miasta, rezydujące w pobliskim ratuszu (pozostała z niego tylko wieża), m.in. powitanie księcia Józefa Poniatowskiego w 1809 r., który oswobodził miasto spod austriackiego zaboru. W pierwszej połowie XIX w. rozebrano większość wśródrynkowej zabudowy co uwypukliło zaniedbanie i zniszczenie sukiennych kramów. Dzieła restauracji podjął się architekt Tomasz Pryliński. W latach 1875–79 miejsce rozebranych zewnętrznych części kramów zajęły neogotyckie krużganki. Na poprzecznej osi sukiennic stanęły ryzality. Na piętrze podzielonej sklepieniem hali umiejscowiono muzeum-galerię obrazów. Główna sala od tytułu obrazu Jana Matejki nazywa się Salą Hołdu Pruskiego. Silnie przekształcone w XIX w. krakowskie sukiennice są jednak największym i najlepiej zachowanym tego typu budynkiem w Polsce.
Ilustracje
Kraków, Sukiennice, 2. poł. XIV–XVI w.fot. B. Kędzierzawska/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Matejko Jan, Hołd Pruski, 1882 — Sukiennice, Muzeum Narodowe, Krakówfot. T. Żółtowska-Huszcza/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Kraków, Sukiennice, attyka renesansowa (grzebieniowa)fot. D. Raczko/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Kraków, Sukiennice, 1556–60 fot. A. Szymański, L. Wawrynkiewicz/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Kraków, Sukiennice (z prawej widoczny budynek ratusza) fot. A. Szymański, L. Wawrynkiewicz/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Kraków, Sukiennice, 2. poł. XIV w.fot. M. Kowalewski/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia