Kodeks Baltazara Behema
 
Kodeks Baltazara Behema, miniatura Ludwisarz
data powstania — 1505–1512
wymiary — 17,6 × 14 cm
miejsce przechowywania — rkps nr 16, karta 281, Biblioteka Jagiellońska w Krakowie
Jest to jeden z nielicznie zachowanych rękopisów iluminowanych o treści świeckiej. Rękopis Kodeksu Behema zawiera spisany na 379 pergaminowych kartach zbiór przywilejów, statutów i ustaw cechowych miasta Krakowa, a zdobi go 27 miniatur ukazujących godła cechowe oraz pracę rzemieślników. Ujęte w sposób realistyczny miniatury ilustrujące rozmaite zawody, wiernie odtwarzające realia codziennego życia, bogactwo i rozmaitość strojów, zdradzają, iż ich autor odznaczał się ogromnym zmysłem obserwacji i żywym temperamentem artystycznym. Miniatury Kodeksu poza walorem artystycznym, mają również wybitny walor poznawczy i są niezwykle ważne z punktu widzenia historii kultury i techniki. Scenka prezentująca pracę ludwisarza rozgrywa się na otoczonym murem podwórzu warsztatu, na którym stoją trzy dzwony. Na pierwszym planie dwaj dostojnicy wsłuchują się w dźwięk, jaki wydaje dzwon uderzony młotkiem przez majstra. Stojący nieopodal czeladnik — trzymający chochlę z roztopionym metalem — również nasłuchuje dźwięku dzwonu, w głębi są widoczni dwaj inni czeladnicy. Poza murem rozciąga się panorama miasta. Całość jest utrzymana w żywych, świeżych barwach, twarze — zwłaszcza głowa majstra z rzadką bródką i przymkniętymi oczami — ujęte są realistycznie i potraktowane w sposób indywidualny.
Tamara Łozińska
Ilustracje
Kodeks Baltazara Behema, Ludwisarze, ok. 1502 — Biblioteka Jagiellońska, Kraków fot. W. Kryński/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia