• Na czasie
    Klimatyczne pory roku — okresy klimatyczne: wiosna, lato, jesień, zima, będące następstwem ruchu Ziemi wokół Słońca i nachylenia osi ziemskiej do płaszczyzny ekliptyki, w wyniku czego zmienia się nasłonecznienie poszczególnych obszarów Ziemi.
    Astronomiczne pory roku są określane ruchem Słońca po ekliptyce (w przybliżeniu pokrywają się z klimatycznymi porami roku); przekroczenie przez Słońce punktu równonocy wiosennej (ok. 21 III) rozpoczyna wiosnę na półkuli północnej (jesień na półkuli południowej); moment przesilenia letniego (ok. 24 VI) jest początkiem lata na półkuli północnej (zimy na półkuli południowej); moment przejścia Słońca przez punkt równonocy jesiennej (ok. 23 IX) to początek jesieni na półkuli północnej (wiosny na półkuli południowej); zimę na półkuli północnej (lato na półkuli południowej) rozpoczyna moment przesilenia zimowego (ok. 22 XII).

  • Warto wiedzieć więcej
    rodzaj budowli — zespół kamienic
    architekci — m.in. Benedykt
    fundator/ inicjator budowy — Jadwiga, Władysław II Jagiełło
    daty — XV–XVI w.
    lokalizacja — Kraków, ul. Św. Anny i ul. Jagiellońska
    Najstarszy zachowany gmach Akademii Krakowskiej, powstały z połączenia kilku gotyckich kamienic mieszczańskich.
    Akademię Krakowską powołał do życia Kazimierz III Wielki w 1364 r., ale po jego śmierci uczelnia podupadła. Prawdziwymi fundatorami Akademii stali się jednak dopiero Władysław II Jagiełło i jego pierwsza żona, św. Jadwiga Królowa, zmarła w 1399 r. Wykonując testament żony Jagiełło odnowił ok. 1400 r. uczelnię, wzbogaconą o wydział teologiczny, co uczyniło z niej prawdziwy uniwersytet. Na potrzeby Akademii nabyto kilka kamienic przy ul. Św. Anny, które z czasem połączono. Wspólny dziedziniec obwiedziono arkadowymi gotyckimi krużgankami o kryształowych sklepieniach. W początkach XVI w. mistrz Benedykt ukończył skrzydło biblioteczne. W salach na parterze odbywały się wykłady, tu także mieszkali profesorowie. Na piętrze usytuowano reprezentacyjne sale: Aula Jagiellońska, Stuba Communis (jadalnia), Libraria (biblioteka) — obecnie Sala Senatu. Z biegiem lat Collegium Maius nie wystarczało rozrastającej się uczelni. Powstawały inne kolegia i gmachy. W XIX w. stare Collegium pełniło role biblioteki, dziś mieści się tu Muzeum Uniwersyteckie, a paradnych salach odbywają się podniosłe uroczystości akademickie — wybory rektora, nadanie doktoratu honorowego.
  • To ciekawe
    Wynalazek lampy gazowej, choć sporne jest jego autorstwo (W. Murdock — 1792; P. Lebon — 1797; F.A. Winsor — 1802) pozwolił na wprowadzenie stałego, wygodnego i stosunkowo niedrogiego oświetlenia ulic.
    W latach 1809–12 za pomocą gazu oświetlono londyńskie ulice. Na kontynencie zastosowano ten sposób po raz pierwszy w 1819 w Paryżu, a następnie w Berlinie w 1826, a Wiedniu w 1833. W miastach polskich w początku XIX w. oświetlano ulice wiszącymi lampami olejnymi. Oświetlenie gazowe na szerszą skalę wprowadzono w Poznaniu w 1850, w Warszawie w 1856, a w Krakowie w 1857.
Hasło dnia: prędkość kosmiczna
Sponsorowane

Rekordziści

Najwyższy szczyt Gór Świętokrzyskich
Łysica — 612 m.

Cytat dnia

„Istoty ludzkie są straszne. Trzeba bardzo wierzyć w człowieka, by go znosić, przeczekać jego szaleństwo, barbarzyństwo i nieludzkość”
(z listu)

Imieniny

Sty 26

Pauli, Pauliny, Polikarpa, Roberta, Tymoteusza, Tytusa, Wojsława

Dzień w historii

Sty 26

zdarzyło się
1699
odzyskanie przez Rzeczpospolitą z rąk tureckich Kamieńca Podolskiego, Podola i prawobrzeżnej Ukrainy na mocy pokoju karłowickiego zawartego między Turcją i Świętą Ligą (wojny polsko-tureckie).
1796
uroczyste zawieszenie czarnych orłów pruskich na gmachach publicznych w Warszawie (Polska. Historia. Ziemie polskie pod zaborami).
urodzili się
1925
Newman Paul, amer. aktor, reżyser i producent film.; jeden z najpopularniejszych amantów Hollywoodu.
1847
Clark John Bates, ekonomista amerykański.
odeszli
1964
Dunikowski Ksawery, rzeźbiarz i malarz.
1972
Łapiński Stanisław, aktor, reżyser.
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia