• Na czasie
    Sejm ustanowił patronów 2019 roku: Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, Annę Walentynowicz, Stanisława Moniuszko, a także uhonorował wydarzenia: Unię Lubelską i Powstania Śląskie.
  • Warto wiedzieć więcej
    Poetycka forma litanii loretańskiej pochodzi z XVI wieku. Składa się z wezwań Kyrie eleison, z wezwań suplikacyjnych do Matki Bożej i wezwań Agnus Dei. Ze względu na powtarzalność aklamacji nie stanowi ona najwdzięczniejszego tworzywa do opracowań muzycznych. Prymitywne opracowania grożą monotonią. Pierwszym wielkim kompozytorem, który odważył się napisać muzykę do litanii był Orlando di Lassa. W Polsce, poza utworami Stanisława Sylwestra Szarzyńskiego, Jacka Szczurowskiego czy Antoniego Milwida, nie istniała żywsza tradycja tego gatunku. Dopiero Moniuszko wydobył ten gatunek z zapomnienia. Skomponował w sumie cztery litanie, zwane ostrobramskimi — ze względu na ich wyraźny cel użytkowy: przeznaczone były do wykonywania w kaplicy Ostrej Bramy. Powstawały w latach czterdziestych i pięćdziesiątych; ostatnia, C-dur, została przelana na papier nutowy w roku 1855. Litanie, przynajmniej trzy pierwsze, zostały skomponowane na chór mieszany z towarzyszeniem orkiestry. III Litanię ostrobramską, której wyciąg fortepianowy został wydany w Paryżu, Moniuszko dedykował Rossiniemu. Od autora Stabat Mater otrzymał podziękowanie następującej treści:
    „Do p. Stanisława Moniuszki, sławnego kompozytora muzyki! Panie i kolego kochany, przebiegłem z żywym zajęciem Litanię twej kompozycji, którą mi zaofiarowałeś, szczęśliwy, że mogę ci tu wyrazić szczere moje powinszowanie z powodu dzieła, które godnością stylu i religijną prostotą winno zyskać świetne powodzenie” (za Witoldem Rudzińskim: Stanisław Moniuszko. Studia i materiały, II, Kraków 1961).
    Partytura orkiestrowa IV Litanii nie zachowała się. Istnieje wyciąg fortepianowy z partią chóru. Litanię tę wykonuje się też z towarzyszeniem organów.
    Krzysztof Bilica
  • To ciekawe
    Pole magnetyczne Ziemi zmienia się w ciągu wieków, a dowodów na to dostarcza analiza skał. W fazie płynnej w polu magnetycznym Ziemi atomy żelaza częściowo się porządkują. Uporządkowanie to pozostaje po zestaleniu się skały, a jego kierunek wskazuje kierunek pola, jakie wówczas panowało. Ten śladowy magnetyzm można wykrywać przy użyciu czułych przyrządów pomiarowych. Pole magnetyczne w niektórych okresach całkowicie zanikało, po czym zmieniało kierunek, a bieguny zmieniały się na przeciwne. W ciągu ostatnich 5 milionów lat nastąpiło ponad 20 takich zmian.
Hasło dnia: Polska. Historia
Sponsorowane

Rekordziści

Najdłuższa rzeka w Azji
Jangcy — 6380 km.

Cytat dnia

przysłowie staropolskie; związane z obyczajem polskiej szlachty sporządzania cholew ze specjalnych gatunków skóry (zw. kurdybanem lub safianem), w kolorach żółtym i czerwonym; prawo przeciw zbytkowi (leges sumptuariae) zezwalało mieszczanom na noszenie butów jedynie z cholewami z pospolitej skóry szarej lub czarnej; A. Mickiewicz w XII księdze Pana Tadeusza tak opisuje szlachtę goszczoną przez Sędziego „Nad murawą czerwone połyskają buty, / Bije blask z karabeli, świeci się pas suty”.

Imieniny

Mar 22

Baldwina, Baldwiny, Beaty, Benwenuta, Bogusława, Katarzyny, Leonii, Leontyny, Pawła

Dzień w historii

Mar 22

zdarzyło się
1965
przejęcie władzy w Rumunii przez Nicolae Ceauşescu – objęcie stanowiska sekretarza generalnego.
1992
początek działań zbrojnych Serbów bośniackich po secesji Bośni i Hercegowiny z Jugosławii — m.in. oblężenie Sarajewa.
urodzili się
1948
Lloyd Webber Andrew, kompozytor angielski.
1957
Kaczmarski Jacek, poeta, prozaik, pieśniarz.
odeszli
1687
Lully Jean-Baptiste (Giovanni Battista), kompozytor fr., pochodzenia włoskiego.
1832
Goethe Johann Wolfgang von, niem. poeta i pisarz okresu Sturm und Drang, i klasyki weimarskiej.
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia