ksenon
 
Encyklopedia PWN
ksenon, Xe, xenon,
pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 54;
Symbol: Xe
Nazwa łacińska: Xenon
Liczba atomowa: 54
Pierwiastek promieniotwórczy: nie
Grupa układu okresowego pierwiastków: 18 — helowce
Odkrycie: 1898
Odkrywca: Ramsay William, Travers Morris William
względna masa atomowa 131,29; k. należy do grupy helowców; bezb. gaz; temperatura topnienia –111,85°C, temperatura wrzenia –107,5°C, gęstość 5,887 · 10–3 g/cm3; tzw. gaz szlachetny (dawniej uważany za bierny chemicznie); w związkach występuje na dodatnich, parzystych stopniach utlenienia, od II do VIII; znanych jest ponad 80 związków ksenonu, w odpowiednich warunkach tworzy je z fluorem (XeF2, XeF4 i XeF6; bezb. substancje krystal., w czasie ogrzewania rozkładają się — działają silne utleniająco i fluorująco), z tlenem (XeO3; substancja stała łatwo rozkładająca się wybuchowo); znane są też związki koordynacyjne (np. XePtF6) oraz połączenia typu klatratów (np. z hydrochinonem); ksenon stanowi składnik powietrza, z którego jest otrzymywany przez destylację frakcjonowaną; stosowany w technice laserowej oraz jako wypełniacz niektórych komór pęcherzykowych, żarówek dużej mocy, lamp jarzeniowych, lamp elektronicznych; pary XeF6 są wykorzystywane do trawienia płytek krzemu, kwarcu lub azotku krzemu (stosowanych w urządzeniach elektronicznych); tlenowe związki k. są używane jako silne utleniacze w analizie chem.; sztucznie wytworzony izotop 133Xe — jako źródło radioaktywne. Ksenon odkryli 1898 W. Ramsay i M.W. Travers.
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia