empire
 
Encyklopedia PWN
empire
[ãpị:r; fr. < łac. imperium ‘władza’, ‘państwo’, ‘cesarstwo’] Wymowa,
styl Cesarstwa,
późna odmiana klasycyzmu ukształtowana we Francji 1800–15, związana przede wszystkim z okresem panowania cesarza Napoleona I.
W architekturze — silny wpływ sztuki greckiej, a zwłaszcza rzymskiej, duża ilość motywów egipskich, monumentalizm, ścisła symetria i surowość form architektonicznych, liczne elementy dekoracyjne (przedstawienia figuralne, symbole, atrybuty władzy, obfitość ornamentyki); wnętrza pałacowe w Rueil-Malmaison, Luwrze, Wersalu i Fontainebleau (Ch. Percier, P.F. Fontaine) oraz w Paryżu: świątynia Sławy — kościół La Madeleine (P. Vignon), gmach giełdy (A.T. Brongniart), łuki triumfalne na Place du Carrousel (Fontaine) i placu de Gaulle’a (J.F. Chalgrin). Wnętrza bogate i przeładowane, zdobione obiciami z tkanin i sztukateriami, wzorzyste posadzki marmurowe i drewniane, meble o ciężkich formach z mahoniu z nakładkami ze złoconego brązu (ebenista — F.H. Jacob-Desmalter). Malarstwo — główni przedstawiciele: J.L. David oraz A.J. Gros i F. Gérard; rzeźba pod silnym wpływem A. Canovy; moda naśladująca antyk. Formy empire przyjęły się powszechnie w połowie XIX w. w całej Europie, zwłaszcza w Polsce (Warszawa) i Rosji (Petersburg).
Ilustracje
Empire. Sypialnia cesarzowej Józefiny w pałacu w Rueil-Malmaison, ok. 1810.fot. A. Pieńkos/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
David Jacques-Louis, Koronacja Napoleona i Józefiny 2 grudnia 1804 roku, 1806–07 — Luwr, Paryżfot. Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Percier Charles i Pierre François Léonard Fontaine, projekt tronu Napoleona fot. Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Gros Jean Antoine, Napoleon pod Pruską Iławą, 1808 — Luwr, Paryżfot. Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Paryż, Łuk Triumfalny na placu Ch. de Gaulle’a (Francja)fot. L. Wawrynkiewicz/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia