Sudeckie, Przedgórze
 
Encyklopedia PWN
Sudeckie, Przedgórze,
pagórkowaty obszar na północny wschód od Sudetów, oddzielony od nich uskokiem tektonicznym, przechodzący stopniowo w Niz. Śląską;
ku północy przechodzi łagodnie w Niz. Śląską; dł. 115 km, szer. 30–40 km. Ponad wyrównaną powierzchnią o wys. 200–300 m wyrastają pojedyncze twardzielcowe góry i skupiska wzgórz — Ślęża (718 m), Masyw Grochowski (492 m), Wzgórza Bielawskie (441 m), Wzgórza Strzelińskie (392 m), Wzgórza Strzegomskie; na południu i południowym zachodzie tektoniczne obniżenia — Podsudeckie i Otmuchowskie. Przedgórze Sudeckie do oligocenu stanowiło całość z Sudetami; w wyniku orogenezy alpejskiej zostało ono obniżone w stosunku do wydźwigniętego zrębu Sudetów. Podłoże Przedgórza Sudeckiego (blok przedsudecki) jest zbud., tak jak i Sudety, z prekambryjskich i paleozoicznych gnejsów, amfibolitów, łupków krystal., gabr, serpentynitów, różnych skał piaszczysto-ilastych i wapiennych, skał wylewnych oraz granitoidów (miejscami odsłoniętych w okolicach Žulovej w Czechach, Strzegomia i Strzelina). Utwory te częściowo przykryte są osadami kenozoicznymi, spod których wyłaniają się np. wyspowe wzgórza trzeciorzędowych bazaltów. Przez Przedgórze Sudeckie przepływają sudeckie dopływy Odry (Bystrzyca, Strzegomka), wypływają Ślęza i Oława; urodzajne gleby lessowe; w lasach porastających gł. wyższe wzgórza przeważają dęby i graby z domieszką lipy, klonu i wiązu. Eksploatacja kamieni budowlanych, rud niklu, magnezytu, glin ogniotrwałych.
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia