Kiusiu
 
Encyklopedia PWN
Kiusiu, Kyūshū Wymowa,
trzecia pod względem powierzchni wyspa Japonii, położona w zachodniej części W. Japońskich, między M. Wschodniochińskim a O. Spokojnym;
— powierzchnia 36,7 tys. km2; ok. 13 mln mieszk. (ok. 10,5% ludności Japonii); największy zespół miejski Fukuoka–Kitakiusiu (ponad 5 mln mieszk., 1998) wchodzi w skład strefy miejskiej Nippon Megalopolis; inne ważne m.: Kumamoto, Kagoshima, Nagasaki, Ōita, Sasebo. Powierzchnia w większości górzysto-wyżynna (najwyższy szczyt — wulkan Kujū-san, 1788 m); czynne wulkany, częste trzęsienia ziemi; klimat podzwrotnikowy, monsunowy; częste tajfuny; liczne, krótkie, zasobne w wodę rzeki; ponad 60% pow. pokrywają lasy. Najsilniej jest uprzemysłowiona północno-zachodnia część wyspy — okręg przem. Kitakiusiu; eksploatacja węgla kam., rud cyny, cynku, ołowiu, miedzi, ponadto manganu, molibdenu oraz złota i srebra; rozwinięte hutnictwo żelaza i metali nieżel., przemysł chem., stoczn., maszyn., metal., porcelanowy; na nizinach (gł. północno-zachodnia i południowa część K.) uprawa ryżu, pszenicy, jęczmienia, batatów, tytoniu, herbaty, mandarynek; hodowla bydła, jedwabników; dobrze rozwinięte rybołówstwo; Kiusiu jest połączona mostem wiszącym dł. 1084 m i 2 tunelami podmor.: drogowym i kol. z wyspą Honsiu; w komunikacji gł. rolę odgrywa żegluga przybrzeżna; gł. porty: Kitakiusiu, Nagasaki. K. wraz z przyległymi grupami wysp (m.in. Amakusa, Gotō) oraz północną częścią archipelagu Riukiu (grupy wysp Ōsumi, Amami i Tokara) tworzy region ekon.-administracyjny Kiusiu.
Ilustracje
Kiusiu, wulkan Aso-san fot. J.P. Korczak-Wodnicka/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Aso-San, czynny wulkan na wyspie Kiusiu (Japonia)fot. P. Korczak-Wodnicka/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia