neogen

Encyklopedia PWN

neogen
[gr. néos ‘nowy’, génos ‘ród’, ‘pochodzenie’],
geol. późny podokres (jednostka geochronologiczna) trzeciorzędu, trwający od ok. 24 mln do ok. 1,8 mln lat temu;
pierwszy okres (jednostka geochronologiczna) ery kenozoicznej, trwający od ok. 65 do 1,8 mln lat temu (według niektórych poglądów — do 2,5 mln lat temu); także system (jednostka chronostratygraficzna) obejmujący skały powstałe w tym okresie.
Beskidy,
czes., słowac., ukr.
Beskydy,
góry fałdowe w północnej, zewnętrznej części Karpat, na terenie Czech, Polski, Słowacji i Ukrainy. Ciągną się szerokim łukiem o długości ok. 600 km i szerokości ok. 50 km, od Bramy Morawskiej i górnej Beczwy na zachodzie po obszar źródliskowy Białego i Czarnego Czeremoszu oraz Suczawy na wschodzie.
Czarnomorska, Nizina, Pryczornomorśka nyzowyna, Prychornomors'ka nyzovyna,
obszar nizinny na Ukrainie (niewielki fragment w Mołdawii), nad M. Czarnym i M. Azowskim, między deltą Dunaju i Wyż. Besarabską na zachodzie a rz. Kalmius na wschodzie;
Karpaty, rum. Carpaţii, niem. Karpaten, węg. Kárpátok,
jeden z największych łańcuchów górskich w Europie, położony w jej środkowej części, w Austrii, Czechach, Słowacji, Węgrzech, Polsce, Ukrainie i Rumunii;
kenozoik
[gr. kainós ‘nowy’, zōḗ ‘życie’],
era kenozoiczna,
najmłodsza era (jednostka geochronologiczna) w geologicznej historii Ziemi, trwająca od ok. 65 mln lat temu do dziś; także eratem (jednostka chronostratygraficzna) obejmujący skały powstałe w tej erze.
miocen
[gr.],
starszy oddział (epoka) neogenu (trzeciorzęd), trwający od ok. 24 do ok. 5 mln lat temu;
geol. procesy tektoniczne przejawiające się w najpóźniejszych okresach geol., gł. w neogenie i czwartorzędzie;
Nilu Białego, Kotlina, Kotlina Górnego Nilu,
rozległe obniżenie tektoniczne w Sudanie i Sudanie Południowym;
pasmo górskie na granicy Zewnętrznych i Centralnych Karpat Zachodnich, w Polsce i na Słowacji, między Kotliną Orawsko-Nowotarską na zachodzie i północnym zachodzie, Gorcami na północy, Beskidem Sądeckim na północnym wschodzie a Pogórzem Spisko-Gubałowskim i Magurą Spiską na południu.
pliocen
[gr. pleíon ‘więcej’, kainós ‘nowy’],
ostatnia epoka młodszego trzeciorzędu (neogenu), trwająca od ok. 5,3 do ok. 1,8 mln lat temu;
Sahara, Aṣ-Ṣaḥrā’ al-Kubrā,
największa pustynia na Ziemi, w Afryce Północnej, na terytorium 11 państw: Maroka, Algierii, Tunezji, Libii, Egiptu, Sahary Zachodniej, Mauretanii, Mali, Nigru, Czadu, Sudanu;
Środkowodunajska, Nizina, Kotlina Panońska,
rozległy region śródgórski na Węgrzech (ok. 50% pow.), Słowacji, Ukrainie, w Rumunii, Serbii, Chorwacji, Słowenii i Austrii;
Wielkie Rowy Afrykańskie, Great Rift Valley, East African Rift Valley,
system rowów tektonicznych w Afryce Wschodniej, na Wyż. Abisyńskiej i Wyż. Wschodnioafrykańskiej, będący częścią najdłuższego na Ziemi (ponad 6000 km) ryftu ciągnącego się południkowo od Rowu Jordanu i M. Martwego na północy po dolinę dolnej Zambezi w południowej Afryce.

Słownik języka polskiego PWN

neogen «młodszy okres trzeciorzędu»
• neogeniczny
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia