WIELKA BRYTANIA

Encyklopedia PWN

ekon. historycznie ukształtowany system trwałych powiązań ekonomicznych: produkcyjnych, technologicznych, handlowych, finansowych i instytucjonalnych między gospodarkami narodowymi różnych krajów, znajdujących się na różnym poziomie rozwoju społeczno-gospodarczego, włączający je w ogólnoświatowy proces produkcji i wymiany.
zjawisko historyczne polegające na opanowaniu i utrzymaniu kontroli politycznej i gospodarczej przez jedne kraje nad innymi w celu ich eksploatacji.
międzynarodowe traktaty zawarte w Paryżu;
uniwersytet
[łac.],
najstarszy, a zarazem podstawowy typ europejskiej wielowydziałowej wyższej uczelni, mającej prawo nadawania stopni naukowych i łączącej funkcje dydaktyczne (kształcenie najwyżej kwalifikowanych kadr zawodowych i pracowników nauki) z funkcjami naukowymi (prowadzenie prac badawczych).
konflikt między grupą demokratycznych państw Europy Zachodniej, do których później przyłączyły się USA i ZSRR, występujące w obronie własnych pozycji w Europie i na świecie, a państwami faszystowskimi (oraz ich sojusznikami), zmierzającymi do zdobycia hegemonii w świecie; konflikt w warunkach wielkiego skoku naukowo-technicznego, który doprowadził do rozwarstwienia sił zbrojnych na nowoczesne armie (głównie niemiecka) wyposażone w najnowsze typy uzbrojenia i tradycyjne armie przede wszystkim państw średnich i małych.
banki
[wł. banca ‘stół’, ‘ława’],
ekon. przedsiębiorstwa zajmujące się pośrednictwem finansowym polegającym na gromadzeniu depozytów i udzielaniu kredytów.
De Havilland
[dı hạ̈wılənd]
Sir Geoffrey Wymowa, ur. 27 VII 1882, Haslemere (hrab. Surrey), zm. 21 V 1965, Watford (hrab. Hertfordshire),
brytyjski pionier lotnictwa, konstruktor lotniczy, pilot doświadczalny.
rzemiosło i gałąź przemysłu zajmujące się reprodukcją tekstów i obrazów za pomocą drukowania.
dziedzina techniki zajmująca się wydobywaniem surowców mineralnych z dna mórz, a także ich uzyskiwaniem z wody morskiej;
karbon
[łac. carbo ‘węgiel’],
piąty okres (jednostka geochronologiczna) ery paleozoicznej, trwający od ok. 355 do ok. 295 mln lat temu; także system (jednostka chronostratygraficzna) obejmujący powstałe w tym czasie skały.
1) konferencja międzynarodowa dotycząca prawa wojny morskiej obradująca 4 XII 1908–26 II 1909, z udziałem Austro-Węgier, Francji, Hiszpanii, Japonii, Niemiec, Rosji, USA, Wielkiej Brytanii i Włoch; zakończona podpisaniem tzw. deklaracji londyńskiej będącej próbą skodyfikowania praw i zwyczajów wojny morskiej; deklaracja regulowała sprawy blokady morskiej, kontrabandy wojennej, konwojów morskich, odszkodowań i inne; nie ratyfikowana, wywarła jednak wpływ na doktrynę i praktykę wojny morskiej; przestrzegano jej podczas wojny włosko-tureckiej 1911–12; podczas I wojny światowej początkowo mocarstwa stosowały ją wybiórczo, 1916 Wielka Brytania i Francja odstąpiły od niej; 2) konferencje obradujące 1930 i 1935–36 z udziałem Francji, Japonii, USA, Wielkiej Brytanii i Włoch w sprawie ograniczenia zbrojeń morskich; konferencję 21 I–22 IV 1930 zakończyło zawarcie układu, który był dopełnieniem postanowień konferencji waszyngtońskiej 1921–22; uzgodniono zakaz budowy nowych okrętów liniowych do końca 1936; Wielka Brytania, USA i Japonia ustaliły limity tonażu flot (obowiązujące do 31 XII 1936) w kategoriach krążowników, niszczycieli i okrętów podwodnych (łącznie w proporcji, w przybliżeniu, 10 : 10 : 7, w tym równowaga flot podwodnych); uzgodniono, że okręty podwodne w akcjach wobec statków handlowych mają podlegać tym samym przepisom co okręty nawodne oraz że statek handlowy może zostać zatopiony, o ile załoga i pasażerowie zostaną umieszczeni w bezpiecznym miejscu; uzgodnienia te powtórzono w protokole podpisanym 6 XI 1936 przez 11 państw, do którego do 1939 przystąpiło jeszcze 37 państw (Polska 1937); konferencję 9 XII 1935–25 III 1936 zakończył układ tylko Francji, USA i Wielkiej Brytanii, który określał limity wyporności i uzbrojenia okrętów (bez limitu wielkości flot) i miał obowiązywać do końca 1942.
migracje
[łac. migratio ‘przesiedlenie’],
demogr. wędrówki albo ruch mechaniczny (fizyczny) ludności; element i podstawowa (obok cyrkulacji) forma mobilności przestrzennej; oznaczają przemieszczenia terytorialne związane ze względnie trwałą zmianą miejsca zamieszkania.
konferencja zwołana przez państwa ententy w celu opracowania traktatów pokojowych z pokonanymi podczas I wojny światowej państwami centralnymi (Niemcy, Austro-Węgry, Turcja i Bułgaria);

Tabele, zestawienia

Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia