Głowa

Encyklopedia PWN

zwyczajowa nazwa jednego z naczelnych organów państwowych, reprezentującego państwo w stosunkach wewnętrznych i zewnętrznych, symbolizującego jego jedność, jednak o bardzo różnym zakresie władzy w zależności od ustroju danego państwa.
rodzaj ostańca denudacyjnego charakterystycznego dla strefy międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej;
Głowa Cukru, Pão de Açucar,
skalny ostaniec w pasmie Serra da Carioca, w Brazylii, w Rio de Janeiro, nad O. Atlantyckim;
astr. jasna mgławica w gwiazdozbiorze Erydanu, w pobliżu gwiazdy Rigel;
głowa gorgony, gorgona, Gorgonocephalus,
rodzaj szkarłupni;
pot. nazwa kaktusa, zw. także
ludy praktykujące kultowy zwyczaj ucinania, pomniejszania i przechowywania głów ludzkich;
rzeźbione w drewnie głowy, obecnie zdobiące kwatery stropu kasetonowego Sali Poselskiej Zamku Król. na Wawelu;
„okrągłe głowy”, ang. roundheads,
przydomek używany w Anglii w okresie wojny domowej 1642–48 wobec żołnierzy i stronników Parlamentu (purytan);
med. wrażenie ruchu wirowego, któremu zdaje się podlegać ciało chorego lub jego otoczenie;
Dunikowski Ksawery, ur. 24 XI 1875, Kraków, zm. 26 I 1964, Warszawa,
rzeźbiarz i malarz.
zool. zespoły ruchów i zachowań towarzyszące zwykle jakiemuś zdarzeniu społ. i przebiegające wg niezmiennego planu, wykonywane z utrzymaniem i zaakcentowaniem pewnych form, co nadaje działaniom znamię ostentacji, a często też namaszczenia i powagi.
prezydent
[łac.],
jednoosobowa głowa państwarepublice;
wieloznaczny termin odnoszący się do: 1) struktury organizacyjnej społeczeństwa, porządkującej za pomocą aparatu administracyjnego działania jednostek i grup na podstawie norm przez siebie ustalanych; 2) organizacji grupy społecznej zajmującej pewne terytorium z władzą suwerenną na czele, związku politycznego, w którym władza prawomocna korzysta ze „środków panowania nad ludźmi” (M. Weber), lub „korporacji terytorialnej wyposażonej w bezpośrednią, samorodną władzę zwierzchniczą” oraz osobowość prawną (G. Jellinek). W obu ujęciach, podobnie jak w tym, w którym eksponuje się „gwarancyjny” charakter państwa, jako 3) struktury powołanej do ochrony uprawnień jednostek, odróżnia się państwo od społeczeństwa; inne znaczenie mają określenia państwa jako 4) „aktualizacji idei etycznej” (G.W.F. Hegel) lub 5) porządku prawnego, będącego strukturą normatywną, której organami są zarówno instytucje władcze, jak i obywatele (H. Kelsen).
republika
[łac. res publica ‘rzeczpospolita’, ‘sprawa, rzecz publiczna’],
forma państwa, przeciwstawna monarchii;
rogatywka, krakuska, konfederatka,
sukienna czapka o główce z kwadratowym denkiem (rogatym) i otokiem (dawniej obszytym barankiem);
budowla wodna piętrząca, niezbędna w zestawie budowli tworzących stopień wodny na rzekach skanalizowanych (kanalizacja rzeki), także samodzielna budowla (śluza żeglugowa, śluza komorowa) na kanale żeglugowym.
elektroencefalografia
[gr. ḗlektron ‘bursztyn’, egképhalos ‘mózg’, gráphō ‘piszę’],
EEG,
metoda badania mózgu za pomocą elektroencefalografu, polegająca na pomiarze i rejestracji przebiegów czasowych potencjałów elektr. mózgu i ich analizie.
galion
[fr.],
aflaston,
ozdoba (figura) na dziobach statków wodnych, zwłaszcza dawnych żaglowców,
polityka społ. zespół osób razem zamieszkujących i wspólnie utrzymujących się, w większości połączonych więzami biologicznymi i stanowiących rodziny, choć do gospodarstw domowych zalicza się również osoby niespokrewnione, ale wspólnie zamieszkujące i utrzymujące się, osoby samotne, utrzymujące się samodzielnie to jednoosobowe gospodarstwa domowe.

Słownik języka polskiego PWN

głowa
1. «część ciała człowieka i zwierząt, zawierająca mózg i narządy zmysłów»
2. «siedlisko rozumu, myśli»
3. «człowiek oceniany ze względu na jego umysłowość»
4.  «człowiek stojący na czele jakiejś społeczności, organizacji»
5. «o roślinach lub częściach roślin kształtem przypominających głowę; też: o górnej, zaokrąglonej części czegoś»
6. «włosy, uczesanie»
7. «człowiek lub zwierzę jako jednostka»
8. daw. «życie»

• głowowy
głowa cukru «cukier formowany w kształt kuli lub stożka»
głowa Kościoła «zwierzchnik Kościoła określonego wyznania»
głowa państwa «osoba zajmująca najwyższe stanowisko w państwie»
głowy wawelskie «rzeźbione głowy zdobiące kasetonowy strop Sali Poselskiej na Wawelu»
nakrycie głowy «czapka, kapelusz, chustka, beret itp.»
podatek pogłówny, podatek od głowy «w dawnej Polsce: podatek pobierany od każdej zobowiązanej do tego osoby»
zawroty głowy «uczucie utraty równowagi połączone z wrażeniem wirowania otaczających przedmiotów»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia