Schmoller Gustaw
 
Encyklopedia PWN
Schmoller
[szmọlər]
Gustaw von, ur. 24 VI 1838, Heilbronn, zm. 27 VI 1917, Bad Harzburg,
niemiecki ekonomista;
twórca młodszej historycznej szkoły w ekonomii. Od 1864 profesor Uniwersytetu w Bad Harzburgu, od 1872 — Uniwersytetu w Strasburgu, od 1882 — Uniwersytetu w Berlinie; przywódca grupy niemieckich profesorów, zwanych ironicznie „socjalistami z katedry”, z powodu poparcia dla polityki reform socjalnych kanclerza O. von Bismarcka. Współzałożyciel (1872), a następnie wieloletni przywódca Związku Polityki Społecznej (Verein für Sozialpolitik). Jeden z głównych organizatorów badań naukowych w zakresie nauk społecznych oraz redaktor niemieckich wydawnictw encyklopedycznych z zakresu państwa i prawa (tzw. Schmollers Jahrbuch). Jako przedstawiciel młodszej szkoły historycznej toczył na łamach fachowych czasopism kilkunastoletni słynny spór metodologiczny z twórcą powstającej w tym samym czasie austriackiej szkoły w ekonomii K. Mengerem. W tym tzw. sporze o metodę Schmollera zakwestionował abstrakcyjno-dedukcyjne podejście szkoły austriackiej, będące podstawą badawczą dla szkół klasycznych i neoklasycznych, przeciwstawiając mu empiryczno-indukcyjne, holistyczne podejście szkoły historycznej. Podkreślał konieczność zrozumienia historycznego i społecznego kontekstu dziejów gospodarczych poszczególnych narodów, kwestionując jednocześnie możliwość istnienia obiektywnych praw ekonomicznych, opartych na logice i mechanicystycznym podejściu do zjawisk życia gospodarczego. Uważał, że analityczny i syntetyczny opis historii gospodarczej stanowi podstawę do tworzenia teorii ekonomicznej. Nie zdołał jednak stworzyć nowej teorii bazującej na materiale historycznym, a w swej głównej pracy: Grundriss der allgemeinen Volkswirtschaftslehre (1900–04) przedstawił problem wartości i ceny w sposób niewiele odbiegający od tradycyjnego wykładu ekonomii neoklasycznej. Badał też stadia rozwoju ekonomicznego społeczeństw, wyróżniając gospodarkę wiejską, miejską (wraz z okolicą) i narodową. Inne prace: Über einige Grundfragen des Rechts und der Volkswirtschaft (1875), Über einige Grundfragen der Sozialpolitik und Volkswirtschaftlehre (1898).
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia