• Na czasie
    Sejm ustanowił patronów 2019 roku: Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, Annę Walentynowicz, Stanisława Moniuszko, a także uhonorował wydarzenia: Unię Lubelską i Powstania Śląskie.
  • Warto wiedzieć więcej
    Poetycka forma litanii loretańskiej pochodzi z XVI wieku. Składa się z wezwań Kyrie eleison, z wezwań suplikacyjnych do Matki Bożej i wezwań Agnus Dei. Ze względu na powtarzalność aklamacji nie stanowi ona najwdzięczniejszego tworzywa do opracowań muzycznych. Prymitywne opracowania grożą monotonią. Pierwszym wielkim kompozytorem, który odważył się napisać muzykę do litanii był Orlando di Lassa. W Polsce, poza utworami Stanisława Sylwestra Szarzyńskiego, Jacka Szczurowskiego czy Antoniego Milwida, nie istniała żywsza tradycja tego gatunku. Dopiero Moniuszko wydobył ten gatunek z zapomnienia. Skomponował w sumie cztery litanie, zwane ostrobramskimi — ze względu na ich wyraźny cel użytkowy: przeznaczone były do wykonywania w kaplicy Ostrej Bramy. Powstawały w latach czterdziestych i pięćdziesiątych; ostatnia, C-dur, została przelana na papier nutowy w roku 1855. Litanie, przynajmniej trzy pierwsze, zostały skomponowane na chór mieszany z towarzyszeniem orkiestry. III Litanię ostrobramską, której wyciąg fortepianowy został wydany w Paryżu, Moniuszko dedykował Rossiniemu. Od autora Stabat Mater otrzymał podziękowanie następującej treści:
    „Do p. Stanisława Moniuszki, sławnego kompozytora muzyki! Panie i kolego kochany, przebiegłem z żywym zajęciem Litanię twej kompozycji, którą mi zaofiarowałeś, szczęśliwy, że mogę ci tu wyrazić szczere moje powinszowanie z powodu dzieła, które godnością stylu i religijną prostotą winno zyskać świetne powodzenie” (za Witoldem Rudzińskim: Stanisław Moniuszko. Studia i materiały, II, Kraków 1961).
    Partytura orkiestrowa IV Litanii nie zachowała się. Istnieje wyciąg fortepianowy z partią chóru. Litanię tę wykonuje się też z towarzyszeniem organów.
    Krzysztof Bilica
  • To ciekawe
    Nowym wynalazkiem w transporcie kolejowym było wprowadzenie w 1978 na trasie Paryż—Lyon nowych szybkich pociągów — TGV (Train Grande Vitesse). Ich prędkość podróżna wynosiła 270 km/h, a maksymalna 380 km/h. Prowadzone były także prace projektowe nad pociągami wykorzystującymi przyciąganie i odpychanie magnetyczne — USA 1967; Niemcy — 1976 — Transrapid z prędkością 400 km; 1980 — Japonia — Magnetic Levitation Train — 517 km/h.
Hasło dnia: Litwa Środkowa
Sponsorowane

Rekordziści

Największe słodkowodne jezioro na Ziemi
Jezioro Górne — 82,4 tys. km2.

Cytat dnia

„Myśleć to co prawdziwe, czuć to co piękne i kochać co dobre — w tym cel rozumnego życia”

Imieniny

Mar 20

Aleksandra, Ambrożego, Anatola, Anatoliusza, Eufemii, Eufemiana, Eufemiusza, Irmgardy, Irmy, Irminy, Joachima, Klaudii, Maurycego, Roksany, Sandry

Dzień w historii

Mar 20

zdarzyło się
1995
rozpylenie gazu sarin w tokijskim metrze przez sektę Najwyższa Prawda; 12 ofiar śmiertelnych.
2003
początek interwencji międzynarodowej koalicji antyterrorystycznej w Iraku, obalenie reżimu Saddama Husajna.
urodzili się
1542
Zamoyski Jan, kanclerz i hetman wielki koronny.
1957
Lee Spike, właśc. Shelton Lee, amer. reżyser, scenarzysta, producent i aktor film.; najwybitniejszy czarnoskóry twórca kina amer.; gł. przedstawiciel tzw. Czarnej Nowej Fali.
odeszli
1393
Jan Nepomucen, czes. męczennik i kanonik w Pradze.
1894
Kossuth Lajos, przywódca rewolucji 1848–49 na Węgrzech, węgierski bohater narodowy.
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia