meczet
 
Encyklopedia PWN
meczet
[tur. mescit < arab. masdżid ‘miejsce kultu’],
świątynia muzułmańska, w której odmawia się modlitwy; służy także jako miejsce narad, zebrań, nauczania i sądów;
należy do najliczniejszych zabytków architektury muzułm.; istniały 2 rodzaje meczetów: zwykłe meczety prywatne lub publiczne, często połączone z grobowcami fundatora, madrasą lub inną budowlą użyteczności publicznej, i wielkie meczety katedralne, tzw. dżami, z których co najmniej jeden musiał być w każdym mieście i w których odbywała się uroczysta modlitwa piątkowa, połączona z kazaniem; obecnie różnica ta nieco się zaciera. Meczety służyły też jako miejsca zebrań, narad, nauczania, sądów itp. Pierwszym meczetem był dziedziniec domu proroka Mahometa w Medynie; stanowił on arch. prototyp archaicznego typu meczetu. Typowy meczet był to zwykle prostokątny dziedziniec otoczony krużgankami, z przylegającą do niego od strony kibli obszerną kolumnową salą modlitw (haram). Od XI w. wykształciły się inne formy meczetu, często na planie centralnym, z dziedzińcem, iwanami lub z centralną kopułą. W meczecie znajdują się zwykle: mihrab, minbar, minarety, a także latryny i miejsca do ablucji.
Ilustracje
Trypolis, meczet Tajnal, XIV w. (Liban) fot. M. Dzwonkowska/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Delhi, iwan Wielkiego Meczetu (Indie)fot. P. Tomaszewski/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Srihat (Írihat), nowoczesny meczet (Bangladesz) fot. Glob 4/J. Piwowarczyk
Stambuł, wnętrze Błękitnego Meczetu (Turcja)fot. R. Nowak/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Dżibli, meczet (Jemen)fot. L. Adamski/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Teheran, meczet grobowy Chomejniego (Iran)fot. E. i K. Dębniccy/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Meczet w Niekraszujcach pod Lidą — był to pierwszy meczet wzniesiony w Polsce po utworzeniu muftiatu. Stan z lat 20. XX w., obecnie nie istniejefot. Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Marrakesz, minaret meczetu Kutubijja (Maroko)fot. E. i K. Dębniccy/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia