Tektoniki płyt teoria — powstawanie wysp wulkanicznych.
 
Tektoniki płyt teoria — powstawanie wysp wulkanicznych.
Animacja przedstawia efekt działania fontanny płaszcza na przesuwającą się płytę.
Fontanna płaszczowa to strumień bardzo gorącej materii podnoszący się z głębi płaszcza. Docierając od spodu do litosfery powoduje powstanie tam tzw. plamy gorącej. Nad obszarem plamy gorącej występują wulkany, gejzery i inne przejawy aktywności geotermicznej.
Na Ziemi występuje kilkadziesiąt plam gorących. Islandia i Hawaje to tylko dwa przykłady występowania najbardziej znanych plam gorących.
Dwa fakty przedstawione poniżej są istotne dla zrozumienia procesów pokazanych w animacji:
— Skały w górnej warstwie Ziemi mają niską temperaturę. Dlatego są dosyć sztywne i odporne na deformacje. Warstwę tych skał nazywamy LITOSFERĄ. Grubość litosfery wynosi od kilkunastu do kilkudziesięciu kilometrów pod oceanami i jeszcze więcej (do około 150 km) pod kontynentami.
— Skały w płaszczu poniżej litosfery, są rozgrzane i łatwo ulegają deformacjom. Jeżeli rozpatrujemy powolne, trwające miliony lat procesy geologiczne, to płaszcz poniżej litosfery możemy traktować jakby był ciekły. Ma tam miejsce konwekcja cieplna.
 
Przeczytaj artykuł:
Scenariusz: L. Czechowski
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia