• przesłona (lub jej obraz), której wielkość decyduje o ilości światła przechodzącego przez układ opt., a więc i o jasności obrazu dawanego przez ten układ;
  • astr. obiekty astr. emitujące mierzalne ilości promieniowania gamma;
  • astr. obiekty astronomiczne emitujące znaczącą część promieniowania w zakresie optycznym;
  • astr. termin stosowany na określenie: 1) wszelkich ciał niebieskich emitujących mierzalne ilości promieniowania podczerwonego (np. gwiazdy, planety, planetoidy, komety, mgławice) oraz 2) obiektów emitujących znaczące ilości promieniowania podczerwonego (niektóre mgławice, galaktyki, protomgławice planetarne).
  • astr. → radioźródła.
  • astr. obiekty astr. emitujące znaczne ilości promieniowania w zakresie rentgenowskim;
  • elektron. jedna z elektrod w tranzystorze (unipolarnym);
  • wiatrowy pędnik (akcyjny) stosowany do napędu statków wodnych i pojazdów poruszanych wiatrem (np. ślizgów lodowych, żaglowozów).
  • Żagiel, łac. Vela,
    astr. gwiazdozbiór nieba południowego;
  • „Żagle”, od 1991 „Magazyn sportów wodnych — Żagle”,
    miesięcznik poświęcony gł. żeglarstwu wodnemu,
  • wiatrowy pędnik (akcyjny) stosowany do napędu statków wodnych i pojazdów poruszanych wiatrem;
  • żaglowiec, statek żaglowy,
    statek wodny z napędem żaglowym;
  • żaglowiosłowiec, galera żaglowa,
    statek wodny napędzany za pomocą żagli i wioseł;
  • załogowy pojazd kołowy napędzany żaglem, paralotnią napędową lub żaglopłatem (rzadko);
  • pot. określenie niewielkiego, zwykle jednomasztowego jachtu żaglowego.
  • Żaliński, Zalinski, Edmund Ludwik, ur. 13 XII 1849, Kórnik, zm. 11(?) III 1909, Rochester(?) (stan Nowy Jork),
    oficer armii USA, major artylerii, wynalazca i konstruktor wojskowy;
  • drut doprowadzony do stanu żarzenia na skutek wysokiej temperatury, do jakiej rozgrzewa się w wyniku przepływu przezeń prądu elektr.;
  • odporność metali i stopów na utleniające i korodujące działanie gazów (zawierających oprócz tlenu ditlenek i tlenek węgla, parę wodną, azot, związki siarki) o wysokiej temperaturze (wyższej niż 600°C), określona szybkością narastania warstewki tlenków na powierzchni metalu, w danych warunkach pracy (środowisko, temperatura);
  • zdolność metali i stopów do przenoszenia krótko- lub długotrwałych obciążeń (stałych lub zmiennych) w wysokiej temperaturze, połączona z odpornością na wielokrotne zmiany temperatury i niekiedy z żaroodpornością,
  • żarówka, lampa żarowa,
    źródło światła, elektr., temperaturowe (inkadescentne), które emisję promieniowania zawdzięcza rozgrzaniu żarnika do wysokiej temperatury (2500–3200 K), wskutek przepływu przez żarnik prądu elektrycznego.
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia