• Zuse
    [cụ:zə]
    Konrad Wymowa, ur. 22 VI 1910, Berlin-Wilmersdorf, zm. 18 XII 1995, Hünfeld,
    niem. inżynier i konstruktor;
  • techn. skutek zużywania elementów i zespołów maszyn: ubytek masy i trwałe odkształcenia warstw wierzchnich oraz fizykochemiczne zmiany w miejscach tarcia;
  • techn. w dźwignicach urządzenie do zwalniania (luzowania) hamulców, np. wciągarki, bębna napędowego.
  • górn. składowisko kopaliny na otwartym terenie lub hałda — wysypisko skały płonnej lub odpadów przem. usuwanych z kopalni, huty lub innego zakładu przem.;
  • maszyna do usypywania zwałów;
  • utworzone zazwyczaj przypadkowo połączenie elektr. między co najmniej 2 punktami obwodu elektr. o różnych potencjałach lub między punktem obwodu a ziemią (gruntem), stanowiące drogę o bardzo małym oporze elektr. w stosunku do oporu całości obwodu elektr.;
  • Zweig George, ur. 20 V 1937, Moskwa,
    fizyk i neurobiolog amerykański;
  • zwężka pomiarowa, dysza pomiarowa,
    odpowiednio ukształtowany element konstrukcyjny wbudowany w przewód (np. rurociąg), który jest całkowicie zapełniony przepływającym płynem, powodujący wytworzenie różnicy ciśnień statycznych przed i za zwężką;
  • substancja jednorodna zbudowana z identycznych cząsteczek, w skład których wchodzą połączone w określony sposób atomy 2 lub więcej pierwiastków chemicznych, zwykle w ściśle określonych proporcjach, mająca odmienne właściwości od właściwości tworzących ją składników.
  • organizacja działająca 1933–39, skupiająca gł. chemików z wykształceniem uniwersyteckim;
  • stowarzyszenie skupiające inżynierów chemików, działające 1930–39;
  • organizacja działająca 1919–39 na rzecz budowy i rozwoju pol. kolejnictwa oraz utrzymania sprawności kolei;
  • Związek Polskich Zrzeszeń Technicznych, do 1924 pod nazwą Stała Delegacja Polskich Zrzeszeń Technicznych,
    stowarzyszenie zał. 1922;
  • organizacja techn., działająca 1929–39;
  • → związki alifatyczne.
  • rodzaj związków koordynacyjnych, w których do atomu centralnego są przyłączone cząsteczki o silnym charakterze dipolowym, np. cząsteczki wody, amoniaku;
  • cykliczne związki org. o pierścieniu zbudowanym z atomów węgla i właściwościach chem. zbliżonych do właściwości analogicznych związków alifatycznych;
  • związki alifatyczne, organiczne związki acykliczne, związki łańcuchowe,
    węglowodory i ich pochodne o cząsteczkach, w których atomy węgla są połączone ze sobą w otwarte proste (liniowe) lub rozgałęzione łańcuchy.
  • związki organiczne, pochodne wodorotlenku amonu lub soli amonowych, w których atomy wodoru w jonie amonowym NH4+ zostały zastąpione grupami alkilowymi lub arylowymi;
  • cykliczne węglowodory (areny) i niektóre ich pochodne, mające płaskie pierścienie z układem sprzężonych wiązań podwójnych, w których występuje 4n + 2 elektronów π (n = 1, 2, 3 ...) i duże wartości energii rezonansu (aromatyczność).
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia