• stop cynku z aluminium (zawierający 3–30% aluminium) lub z aluminium i miedzią (zawierający do 5% miedzi i 0,05% magnezu) — tzw. z. wieloskładnikowy;
  • → cynku stopy.
  • Znatowicz Bronisław, ur. 9 VI 1851, Lublin, zm. 11 III 1917, Warszawa,
    chemik, działacz oświatowy, popularyzator nauk przyrodniczych;
  • stan konstrukcji, w którym przestaje ona spełniać swoją funkcję; wynika z przekroczenia stanu granicznego nośności;
  • ruch boczny, np. samolotu, spowodowany działaniem wiatru wiejącego pod pewnym kątem do jego kierunku lotu;
  • chem. → reakcja zobojętniania.
  • Zodiak
    [łac. < gr.],
    Zwierzyniec Niebieski,
    pas sfery niebieskiej, szer. ok. 16°, ciągnący się wzdłuż ekliptyki, na tle którego przemieszcza się w ciągu roku obserwowane z Ziemi Słońce;
  • Zoelly
    [cọ̈li]
    Heinrich, ur. 1862, zm. 1937,
    inżynier szwajc.;
  • zol, roztwór koloidowy, roztwór koloidalny,
    trwała mieszanina cząstek koloidalnych rozproszonych w fazie ciekłej (dyspersyjny układ);
  • zol-żel, sol-gel, metoda zol-żel,
    proces wytwarzania szkła i materiałów ceramicznych, który polega na przejściu układu z ciekłego zolu w fazę stałego żelu;
  • Zołotariew Jegor I., ur. 12 IV 1847, Petersburg, zm. 19 VII 1878, tamże,
    matematyk rosyjski;
  • seria 8 sowieckich próbników kosm., wysyłanych w przestrzeń kosm. 1964–70, przeznaczonych do sprawdzania funkcjonowania urządzeń, wypróbowywania aparatury oraz metod badawczych stosowanych następnie w lotach próbników Księżyca i planet Układu Słonecznego;
  • Zonn Włodzimierz, ur. 14 XI 1905, Wilno, zm. 28 II 1975, Warszawa,
    astronom;
  • zoocydy
    [łac. < gr.],
    ogólna nazwa związków chemicznych stosowanych do zwalczania (zabijania) szkodników: gryzoni (rodentycydy), owadów (insektycydy), przędziorków (akarycydy), nicieni (nematocydy), ślimaków (moluskocydy);
  • zoom
    [zu:m; ang.] Wymowa,
    fot. potoczna nazwa obiektywu zmiennoogniskowego, → obiektyw fotograficzny.
  • zootrop
    [gr. zoṓn ‘stworzenie’, ‘obraz’, trópos ‘zwrot’, ‘obrót’],
    zoetrope, daedalum, ang. wheel of life,
    urządzenie służące do uzyskiwania ruchomego obrazu, skonstruowane 1834 przez ang. matematyka W.G. Hornera (nazwane przez niego „daedalum”);
  • Zorski Henryk Stanisław, ur. 30 VI 1927, Częstochowa, zm. 26 XII 2003, Warszawa,
    mechanik;
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia