• Na czasie
    Sejm ustanowił patronów 2019 roku: Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, Annę Walentynowicz, Stanisława Moniuszko, a także uhonorował wydarzenia: Unię Lubelską i Powstania Śląskie.
  • Warto wiedzieć więcej
    Poetycka forma litanii loretańskiej pochodzi z XVI wieku. Składa się z wezwań Kyrie eleison, z wezwań suplikacyjnych do Matki Bożej i wezwań Agnus Dei. Ze względu na powtarzalność aklamacji nie stanowi ona najwdzięczniejszego tworzywa do opracowań muzycznych. Prymitywne opracowania grożą monotonią. Pierwszym wielkim kompozytorem, który odważył się napisać muzykę do litanii był Orlando di Lassa. W Polsce, poza utworami Stanisława Sylwestra Szarzyńskiego, Jacka Szczurowskiego czy Antoniego Milwida, nie istniała żywsza tradycja tego gatunku. Dopiero Moniuszko wydobył ten gatunek z zapomnienia. Skomponował w sumie cztery litanie, zwane ostrobramskimi — ze względu na ich wyraźny cel użytkowy: przeznaczone były do wykonywania w kaplicy Ostrej Bramy. Powstawały w latach czterdziestych i pięćdziesiątych; ostatnia, C-dur, została przelana na papier nutowy w roku 1855. Litanie, przynajmniej trzy pierwsze, zostały skomponowane na chór mieszany z towarzyszeniem orkiestry. III Litanię ostrobramską, której wyciąg fortepianowy został wydany w Paryżu, Moniuszko dedykował Rossiniemu. Od autora Stabat Mater otrzymał podziękowanie następującej treści:
    „Do p. Stanisława Moniuszki, sławnego kompozytora muzyki! Panie i kolego kochany, przebiegłem z żywym zajęciem Litanię twej kompozycji, którą mi zaofiarowałeś, szczęśliwy, że mogę ci tu wyrazić szczere moje powinszowanie z powodu dzieła, które godnością stylu i religijną prostotą winno zyskać świetne powodzenie” (za Witoldem Rudzińskim: Stanisław Moniuszko. Studia i materiały, II, Kraków 1961).
    Partytura orkiestrowa IV Litanii nie zachowała się. Istnieje wyciąg fortepianowy z partią chóru. Litanię tę wykonuje się też z towarzyszeniem organów.
    Krzysztof Bilica
  • To ciekawe
    Nowym wynalazkiem w transporcie kolejowym było wprowadzenie w 1978 na trasie Paryż—Lyon nowych szybkich pociągów — TGV (Train Grande Vitesse). Ich prędkość podróżna wynosiła 270 km/h, a maksymalna 380 km/h. Prowadzone były także prace projektowe nad pociągami wykorzystującymi przyciąganie i odpychanie magnetyczne — USA 1967; Niemcy — 1976 — Transrapid z prędkością 400 km; 1980 — Japonia — Magnetic Levitation Train — 517 km/h.
Hasło dnia: Zygmunt II August

Rekordziści

Najgłębsze jezioro na Ziemi
Bajkał — 1620 m.

Cytat dnia

„I być może przyszłe pokolenia będą mi wdzięczne za pokazanie, że starożytni nie wszystko wiedzieli”

Imieniny

Mar 18

Aleksandra, Anzelma, Cyryla, Edwarda, Narcyza, Narcyzy

Dzień w historii

Mar 18

zdarzyło się
1990
wolne wybory w NRD; zwycięstwo Sojuszu na rzecz Niemiec.
urodzili się
1903
Ciano Galeazzo, hrabia, wł. polityk i dyplomata.
1866
Adamiecki Karol, inżynier metalurg.
odeszli
1584
Iwan IV Groźny, wielki książę moskiewski od 1533, car od 1547.
1986
Malamud Bernard, pisarz amerykański.
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia