• Na czasie
    Sejm ustanowił patronów 2019 roku: Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, Annę Walentynowicz, Stanisława Moniuszko, a także uhonorował wydarzenia: Unię Lubelską i Powstania Śląskie.
  • Warto wiedzieć więcej
    Poetycka forma litanii loretańskiej pochodzi z XVI wieku. Składa się z wezwań Kyrie eleison, z wezwań suplikacyjnych do Matki Bożej i wezwań Agnus Dei. Ze względu na powtarzalność aklamacji nie stanowi ona najwdzięczniejszego tworzywa do opracowań muzycznych. Prymitywne opracowania grożą monotonią. Pierwszym wielkim kompozytorem, który odważył się napisać muzykę do litanii był Orlando di Lassa. W Polsce, poza utworami Stanisława Sylwestra Szarzyńskiego, Jacka Szczurowskiego czy Antoniego Milwida, nie istniała żywsza tradycja tego gatunku. Dopiero Moniuszko wydobył ten gatunek z zapomnienia. Skomponował w sumie cztery litanie, zwane ostrobramskimi — ze względu na ich wyraźny cel użytkowy: przeznaczone były do wykonywania w kaplicy Ostrej Bramy. Powstawały w latach czterdziestych i pięćdziesiątych; ostatnia, C-dur, została przelana na papier nutowy w roku 1855. Litanie, przynajmniej trzy pierwsze, zostały skomponowane na chór mieszany z towarzyszeniem orkiestry. III Litanię ostrobramską, której wyciąg fortepianowy został wydany w Paryżu, Moniuszko dedykował Rossiniemu. Od autora Stabat Mater otrzymał podziękowanie następującej treści:
    „Do p. Stanisława Moniuszki, sławnego kompozytora muzyki! Panie i kolego kochany, przebiegłem z żywym zajęciem Litanię twej kompozycji, którą mi zaofiarowałeś, szczęśliwy, że mogę ci tu wyrazić szczere moje powinszowanie z powodu dzieła, które godnością stylu i religijną prostotą winno zyskać świetne powodzenie” (za Witoldem Rudzińskim: Stanisław Moniuszko. Studia i materiały, II, Kraków 1961).
    Partytura orkiestrowa IV Litanii nie zachowała się. Istnieje wyciąg fortepianowy z partią chóru. Litanię tę wykonuje się też z towarzyszeniem organów.
    Krzysztof Bilica
  • To ciekawe
    Pole magnetyczne Ziemi zmienia się w ciągu wieków, a dowodów na to dostarcza analiza skał. W fazie płynnej w polu magnetycznym Ziemi atomy żelaza częściowo się porządkują. Uporządkowanie to pozostaje po zestaleniu się skały, a jego kierunek wskazuje kierunek pola, jakie wówczas panowało. Ten śladowy magnetyzm można wykrywać przy użyciu czułych przyrządów pomiarowych. Pole magnetyczne w niektórych okresach całkowicie zanikało, po czym zmieniało kierunek, a bieguny zmieniały się na przeciwne. W ciągu ostatnich 5 milionów lat nastąpiło ponad 20 takich zmian.
Hasło dnia: Zygmunt II August
Sponsorowane

Rekordziści

Najwyższy szczyt Pienin
Wysoka — 1050 m.

Cytat dnia

„Otóż z urzędu, jako władzę cesarską sprawujący, jesteśmy obowiązani zapobiegać na przyszłość niebezpieczeństwu rozdziałów i nieporozumień pomiędzy elektorami, do których jako król czeski, jesteśmy zaliczani”
Złota bulla

Imieniny

Mar 20

Aleksandra, Ambrożego, Anatola, Anatoliusza, Eufemii, Eufemiana, Eufemiusza, Irmgardy, Irmy, Irminy, Joachima, Klaudii, Maurycego, Roksany, Sandry

Dzień w historii

Mar 20

zdarzyło się
1848
demonstracje mieszkańców Poznania, zawiązanie Komitetu Narodowego (z Walentym Stefańskim na czele) przez grupę spiskowców, na wieść o rewolucji w Berlinie (rewolucja marcowa).
1956
wybór Edwarda Ochaba, akceptowanego przez puławian i natolińczyków, na następcę Bolesława Bieruta, podczas obrad VI Plenum KC PZPR w obecności Nikity Chruszczowa.
urodzili się
1542
Zamoyski Jan, kanclerz i hetman wielki koronny.
1811
Napoleon II, tytularny król Rzymu.
odeszli
1393
Jan Nepomucen, czes. męczennik i kanonik w Pradze.
1568
Albrecht Hohenzollern, ostatni wielki mistrz krzyżacki, pierwszy książę pruski .
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia