• Na czasie
    Sejm ustanowił patronów 2019 roku: Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, Annę Walentynowicz, Stanisława Moniuszko, a także uhonorował wydarzenia: Unię Lubelską i Powstania Śląskie.
  • Warto wiedzieć więcej
    Poetycka forma litanii loretańskiej pochodzi z XVI wieku. Składa się z wezwań Kyrie eleison, z wezwań suplikacyjnych do Matki Bożej i wezwań Agnus Dei. Ze względu na powtarzalność aklamacji nie stanowi ona najwdzięczniejszego tworzywa do opracowań muzycznych. Prymitywne opracowania grożą monotonią. Pierwszym wielkim kompozytorem, który odważył się napisać muzykę do litanii był Orlando di Lassa. W Polsce, poza utworami Stanisława Sylwestra Szarzyńskiego, Jacka Szczurowskiego czy Antoniego Milwida, nie istniała żywsza tradycja tego gatunku. Dopiero Moniuszko wydobył ten gatunek z zapomnienia. Skomponował w sumie cztery litanie, zwane ostrobramskimi — ze względu na ich wyraźny cel użytkowy: przeznaczone były do wykonywania w kaplicy Ostrej Bramy. Powstawały w latach czterdziestych i pięćdziesiątych; ostatnia, C-dur, została przelana na papier nutowy w roku 1855. Litanie, przynajmniej trzy pierwsze, zostały skomponowane na chór mieszany z towarzyszeniem orkiestry. III Litanię ostrobramską, której wyciąg fortepianowy został wydany w Paryżu, Moniuszko dedykował Rossiniemu. Od autora Stabat Mater otrzymał podziękowanie następującej treści:
    „Do p. Stanisława Moniuszki, sławnego kompozytora muzyki! Panie i kolego kochany, przebiegłem z żywym zajęciem Litanię twej kompozycji, którą mi zaofiarowałeś, szczęśliwy, że mogę ci tu wyrazić szczere moje powinszowanie z powodu dzieła, które godnością stylu i religijną prostotą winno zyskać świetne powodzenie” (za Witoldem Rudzińskim: Stanisław Moniuszko. Studia i materiały, II, Kraków 1961).
    Partytura orkiestrowa IV Litanii nie zachowała się. Istnieje wyciąg fortepianowy z partią chóru. Litanię tę wykonuje się też z towarzyszeniem organów.
    Krzysztof Bilica
  • To ciekawe
    W Związku Radzieckim stworzono nad Amurem Żydowski Obwód Autonomiczny. W wychodzącej tam prasie unikano wyrażeń hebrajskich, a te, które stosowano, pisano według ortografii jidysz, aby ułatwić ich odczytanie osobom nie znającym świętych języków.
    W radzieckim jidysz pojawiło się wiele nowych słów. Np. odpowiednikiem rosyjskiego słowa subotnik, oznaczającego nieodpłatną, rzekomo ochotniczą pracę w soboty, jest szabasnik — słowo szokujące dla religijnego Żyda, dla którego wszelka praca w szabas jest grzechem.
Sponsorowane

Rekordziści

Najwyższy szczyt polskich Bieszczad
Tarnica — 1346 m.

Cytat dnia

„Największą troską panującego jest wybór doradców”

Imieniny

Mar 20

Aleksandra, Ambrożego, Anatola, Anatoliusza, Eufemii, Eufemiana, Eufemiusza, Irmgardy, Irmy, Irminy, Joachima, Klaudii, Maurycego, Roksany, Sandry

Dzień w historii

Mar 20

zdarzyło się
1995
atak tureckiej armii na bazy kurdyjskich partyzantów w północnym Iraku.
1956
wybór Edwarda Ochaba, akceptowanego przez puławian i natolińczyków, na następcę Bolesława Bieruta, podczas obrad VI Plenum KC PZPR w obecności Nikity Chruszczowa.
urodzili się
1542
Zamoyski Jan, kanclerz i hetman wielki koronny.
1811
Napoleon II, tytularny król Rzymu.
odeszli
1393
Jan Nepomucen, czes. męczennik i kanonik w Pradze.
1568
Albrecht Hohenzollern, ostatni wielki mistrz krzyżacki, pierwszy książę pruski .
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia