Ostre zapalenie dróg moczowych
 

Ostre zapalenie dróg moczowych Zapalenie dróg moczowych (zwykle pęcherza moczowego oraz cewki moczowej) objawia się częstym parciem na mocz z oddawaniem – często bolesnym – niewielkich jego ilości. Czasem towarzyszy temu podwyższona ciepłota ciała.

Najczęściej chory sądzi, że przeziębił sobie pęcherz. Ostre zapalenie pęcherza moczowego jest prawie zawsze wywołane zakażeniem bakteryjnym. Łatwiej dochodzi do niego u kobiet (mają krótką i stosunkowo szeroką cewkę moczową), u chorych na cukrzycę, u osób starszych, u ciężarnych. Jeżeli zapalenie dróg moczowych wystąpi u dzieci, zawsze wymaga zgłoszenia się do lekarza.

U dorosłych zakażenie/zapalenie pęcherza zwykle szybko ustępuje, pod warunkiem, że chory będzie pił dużo płynów (co najmniej 2-3 litry na dobę). Żeby przyspieszyć zdrowienie, rozsądne jest przyjęcie odpowiedniego antybiotyku lub innego środka przeciwbakteryjnego, który zleci lekarz. Warto, choć nie jest to konieczne, zgłosić się do lekarza z wynikiem ogólnego badania moczu, które niedrogo można wykonać w każdym laboratorium analitycznym. Wówczas można przekonać się, czy stwierdzone niedomaganie jest istotnie zapaleniem pęcherza. Jeśli jest tak w istocie, w osadzie moczu stwierdza się bardzo liczne leukocyty (krwinki białe, ciałka ropne): kilkadziesiąt lub kilkaset w polu widzenia mikroskopu. Czasem całe pole widzenia jest pokryte cieńszą lub grubszą warstwą leukocytów.

Jak już wspomniano, zapalenie pęcherza zwykle ustępuje po paru dniach. Jeżeli jednak lekarz zaordynował stosowanie leku przeciwbakteryjnego, to należy przyjmować go tak długo, jak zalecono.

Jeżeli zapalenie pęcherza powtarza się, to oprócz ogólnego badania moczu, trzeba wykonać także badanie moczu na posiew. Umożliwi ono identyfikację bakterii, które są przyczyną zakażenia, oraz określi ich wrażliwość na leki. Uwaga: badanie moczu na posiew należy wykonać zanim zacznie się przyjmować antybiotyk lub inny lek przeciwbakteryjny!

Oczywiście, poza identyfikacją drobnoustrojów sprawczych, nawracające zapalenie dróg moczowych wymaga wizyty u lekarza, który ustali przyczynę powtarzających się infekcji. Może nią być cukrzyca, a także nieprawidłowości w budowie pęcherza lub dróg moczowych, sprzyjające ich kolonizacji przez drobnoustroje, np. kamica, zwężenie lub uchyłki cewki moczowej, a u mężczyzn – rozrost prostaty. W celu identyfikacji wspomnianych przyczyn mogą być potrzebne badania dodatkowe, np. wziernikowanie pęcherza, badanie ultrasonograficzne lub rentgenowskie.

Zaniedbanie powtarzających się incydentów zapalenia pęcherza może prowadzić do rozszerzenia się zakażenia na nerki, co stanowi poważną dolegliwość.

Zapobieganie stanom zapalnym dróg moczowych na ogół nie jest konieczne. Jeśli jednak incydenty te powtarzają się, wskazana jest szczególna dbałość o higienę narządów płciowych. Dotyczy to przede wszystkim kobiet, ze względu na wspomnianą już krótszą cewkę moczową. Podstawowe zalecenia to staranna toaleta zewnętrznych narządów płciowych (ale nie irygacja pochwy!), oddawanie moczu wkrótce po stosunku płciowym, po oddaniu stolca – podcieranie się od przodu do tyłu.

Aktualizacja: 2017-01-10

dr n. med. Janusz Szajewski, specjalista chorób wewnętrznych, toksykolog; Stołeczny Ośrodek Ostrych Zatruć w Warszawie

Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia