nitryle
 
Encyklopedia PWN
nitryle, cyjanki organiczne,
związki org. o cząsteczkach, w których występuje grupa cyjanowa –C≡N, opisane wzorem ogólnym RCN, gdzie R — alkil lub aryl;
są pochodnymi cyjanowodoru HCN, w cząsteczce którego atom wodoru został zastąpiony alkilem lub arylem; bezb. ciecze (niższe nitryle alifatyczne) lub ciała stałe o charakterystycznym zapachu; nierozpuszczalne w wodzie, trujące; w środowisku kwaśnym ulegają hydrolizie do amidów kwasowych i — dalej — do kwasów karboksylowych lub alkoholizie do estrów kwasów karboksylowych; n. otrzymuje się przez działanie cyjankiem sodu lub potasu na halogenki alkilowe lub cyjankiem miedzi(I) na halogenki aryli; n. są stosowane do otrzymywania kwasów karboksylowych, amin, jako rozpuszczalniki i surowce w produkcji tworzyw sztucznych (np. akrylonitryl).
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia