gerontologia
 
Encyklopedia PWN
gerontologia
[gr. gérōn, gérontos ‘starzec’, lógos ‘słowo’, ‘ nauka’],
nauka o biologicznych przyczynach i skutkach starzenia się człowieka.
Bada procesy fizykochemiczne będące przyczyną starzenia się komórek oraz ich zespołów, a w konsekwencji całego organizmu, oraz procesy psychiczne, stanowiące podłoże zmian starczych. Szuka sposobów zapobiegania patologiom starszego wieku oraz ustala sposoby leczenia chorób wieku podeszłego i zapobiegania im (geriatria). Problemami starzenia się zaczęto zajmować się w końcu XIX w. (J.M. Charcot, I. Miecznikow), jednak dopiero na początku XX w. (A. Carrel) zaczęto dostrzegać znaczenie gerontologii w związku z szybko wydłużającą się średnią długością życia i koniecznością stworzenia społecznych form opieki nad ludźmi starymi, a także potrzebą wypracowania metod utrzymywania względnie dobrej sprawności fizycznej, psychicznej i społecznej, zapewniającej możliwość samodzielnej egzystencji. W 1930 M. Warren na podstawie badań wykazała, że planowa opieka zdrowotna nad ludźmi starszymi, cierpiącymi z powodu różnych przewlekłych schorzeń, może spowodować zmniejszenie się częstości występowania poważnych zaburzeń. Szybki rozwój gerontologii rozpoczął się w latach 40., gdy kwestia opieki lekarskiej nad ludźmi starymi stała się problemem społecznym. Pierwsze fachowe czasopismo „Journal of Gerontology” zaczęło ukazywać się 1946 w Stanach Zjednoczonych, a pierwszy międzynarodowy kongres gerontologiczny odbył się 1959 w Liège (Belgia). Do rozwoju gerontologii przyczynili się m.in.: ukraiński fizjopatolog A. Bogomolec, amerykański lekarz J. Stieglitz i rumuńska lekarka A. Aslan; powstały lekarskie towarzystwa gerontologiczne, zakłady i instytuty naukowe (np. Instytut Geriatrii im. K. Parhona w Rumunii), prowadzące działalność badawczą i leczniczą; placówki te zajmują się również społecznymi aspektami gerontologii, m.in. masową profilaktyką chorób podeszłego wieku. W Polsce działa Polskie Towarzystwo Gerontologiczne, a do rozwoju tej dyscypliny szczególnie duży wkład wnieśli J. Piotrowski, H. Szwarc i A. Tymowski.
zgłoś uwagę
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia