AIDS
 
Encyklopedia PWN
AIDS Wymowa, zespół nabytego upośledzenia odporności, ang. Acquired Immune Deficiency Syndrome,
zespół chorobowy będący wynikiem zakażenia wirusem HIV.
Zakażenie HIV upośledza i rozregulowuje system odpornościowy człowieka: zmniejsza się liczba limfocytów T niosących receptor CD4, głównie komórek pamięci układu odpornościowego, zostaje obniżona sprawność limfocytów cytotoksycznych niszczących obce antygeny, następuje zaburzenie i rozregulowanie systemu informacji między elementami układu odpornościowego. Zakażenie HIV wywołuje różne następstwa: rzadko obserwowaną ostrą chorobę retrowirusową (występuje po 2–8 tygodniach od zakażenia, trwa 1 do 3 tygodni); w fazie zakażenia bezobjawowego (2 do 20 lat) nie występują objawy kliniczne, infekcja jest wykrywana jedynie testami serologicznymi i genetycznymi; ostatecznie, u ponad 80% zakażonych, postępujące upośledzenie mechanizmów obronnych doprowadza do progresji zakażenia HIV w pełnoobjawowy AIDS (według akceptowalnej definicji jest to stan pacjenta zakażonego HIV, o obniżonej ilości limfocytów T CD4, z istniejącą chorobą wskaźnikową); wśród chorób wskaźnikowych wyróżnia się: choroby zakaźne wywoływane przez drobnoustroje zwykle zwalczane przez organizm z prawidłowo funkcjonującym układem odpornościowym; choroby wirusowe, takie jak: cytomegalowirusowe zapalenie płuc lub zapalenie siatkówki, opryszczka, półpasiec, choroby bakteryjne: gruźlica i mykobakteriozy atypowe, posocznice salmonellozowe, nawracające zapalenia płuc, choroby grzybicze: kandydozy, kryptokokozy, zarażenia pasożytami: pneumocystoza lub toksoplazmoza. Grupą chorób wskaźnikowych są też choroby nowotworowe: mięsak Koposiego, chłoniaki nieziarnicze, pierwotny chłoniak mózgu; zespoły neurologiczne: encefalopatia AIDS, zmiany zwyrodnieniowe rdzenia kręgowego lub neuropatia obwodowa; zmiany ogólne: zespół wyniszczenia — ponad 10% spadek masy ciała, przewlekłe biegunki, osłabienie i utrzymująca się gorączka, zaburzenia psychiczne. Wirus HIV przenosi się drogą kontaktów seksualnych, przez przetaczanie zakażonej krwi, od zakażonej matki do płodu, stosowanie niesterylnych igieł (głównie przez narkomanów). Pierwsze przypadki AIDS rozpoznano 1981 w Stanach Zjednoczonych; do końca 2007 na świecie zmarło na AIDS ok. 25 mln ludzi. W Polsce pierwsze zakażenie HIV rozpoznano 1985, chory zmarł wskutek AIDS 1986, do końca 2008 zmarły 962 osoby. Od wielu lat są intensywnie prowadzone prace nad stworzeniem skutecznych szczepionek profilaktycznych, zapobiegających zakażeniu HIV, jak i terapeutycznych, stymulujących odporność w już zakażonym organizmie. Leczenie: podstawowe elementy terapii to leczenie przyczynowe, zmierzające do zmniejszenia tempa replikacji HIV aż do wyeliminowania wirusa, odbudowa sprawności układu odpornościowego, leczenie schorzeń oportunistycznych i nowotworowych; jednym z niezbędnych elementów terapii są intensywne oddziaływania socjalne oraz psychiatryczne i psychologiczne.
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia