Uniwersytet Humboldta
 
Encyklopedia
Uniwersytet Humboldta w Berlinie, Humboldt Universität zu Berlin Wymowa,
wyższa uczelnia, utworzona 1809 z inicjatywy i wg koncepcji W. von Humboldta;
stał się wzorem dla tzw. niem. typu uniwersytetu, wg którego w 1. poł. XIX w. ukształtowano uniw. niem., a w 2. poł. XIX w. przekształcono in. uniwersytety eur. i amerykańskie. Uniwersytet Humboldta był zorganizowany na zasadach pełnej autonomii, wolności głoszenia z katedry poglądów nauk., traktowania uniw. jako instytucji nauk. najwyższego szczebla, łączącej badania nauk. z nauczaniem (Einheit von Lehre und Forschung). Wsparty dotacjami państw., zapewniającymi mu właściwe wyposażenie, a profesorom pensje gwarantujące całkowitą niezależność finansowa, Uniwersytet Humboldta miał za zadanie: 1) rozwijać badania nauk. i pielęgnować atmosferę swobody badań i wykładów; 2) uprawiać tzw. czystą naukę i wdrażać studentów do samodzielnej pracy badawczej; 3) kształcić studentów przede wszystkim w naukach ogólnych teoret. (filozofia, filologia, historia, matematyka, fizyka, astronomia) i rozwijać ich osobowość w duchu neohumanizmu; 4) kształcić specjalistów do służby państw.; fachowców w in. dziedzinach kształciły wyższe szkoły nowego typu, politechniki; wysoki poziom wiedzy studentów miała gwarantować matura, której uzyskanie po zakończeniu przedłużonej edukacji w szkole średniej warunkowało wstęp na uniwersytet. Zorganizowany na tych zasadach Uniwersytet Humboldta rozwijał się szybko i zyskał autorytet we wszystkich krajach niemieckojęzycznych. Kierunek rozwoju nadawali wybitni profesorowie, najpierw filozofowie (np. J. Fichte, G.W.F. Hegel), filologowie (J. Winckelmann, Humboldt, J. Bekker), później historycy (H. Treitschke, T. Mommsen), prawnicy, matematycy i przyrodnicy; prowadzone przez nich wykłady opierały się na samodzielnych badaniach nauk., dzięki czemu następowało zharmonizowanie rozwoju Uniwersytetu Humboldta z rozwojem nauki, a kształtowaniu się nowych gałęzi wiedzy odpowiadało na Uniwersytecie Humboldta powstawanie nowych katedr, instytutów i laboratoriów; na czoło wysunął się wydział filoz., ponieważ skupiał najwięcej nauk teoret. i najwięcej katedr, który następnie zaczął się dzielić na dalsze wydziały (filol., mat., nauk ścisłych, przyr. itp.). Pod koniec XIX w. Uniwersytet Humboldta był największym uniw. niem.: miał 8 wydziałów, ok. 1 tys. nauczycieli akademickich i ok. 9 tys. studentów. Po przekształceniu Uniwersytetu Humboldta w uniw. narodowosocjalist. (po 1933) stracił on całkowicie znaczenie; wielu wybitnych profesorów wyemigrowało, opuścili go zagr. studenci; 1945 przestał działać, budynki uniwersyteckie zostały zbombardowane; restytuowany 1950 przez władze NRD, stał się gł. uniw. kraju; po zjednoczeniu Niemiec, 1991 zreorganizowany na wzór uniw. zachodnioniem., stopniowo odzyskuje dawną rangę; zatrudnia ok. 2180 nauczycieli akademickich, kształci 33 740 studentów (2003).
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia