Syr-daria
 
Encyklopedia PWN
Syr-daria, uzb. Sirdaryo, tadż. darjoi Sir, dar'ëi Sir, kazachskie Syrdaria, Syrdariâ, ros. Syrdarja, Syrdar'ja, staroż. Jaksartes,
rz. w Uzbekistanie, Tadżykistanie i Kazachstanie, najdłuższa w Azji Środkowej;
Położenie w państwie: Uzbekistan, Kazachstan, Tadżykistan
Ujście: (ginie w piaskach pustyń Niziny Turańskiej)
Długość: 2 212 km (od źródeł Narynu — 3019 )
Powierzchnia dorzecza: 219 tys. km2
Przepływ średni: 406 m3/s (na 181 km od ujścia)
Główne rzeki zasilające: Chirchiq, Arys, Kara-daria
Główne miejscowości: Chodżent, Bekobod, Czardara, Kyzyłorda, Kazały
powstaje we wschodniej części Kotliny Fergańskiej z połączenia Narynu i Kara-darii; dł. 2212 km (od źródeł Narynu — 3019 km), pow. dorzecza 219 tys. km2 (w górach); płynie na wschodnim skraju pustyni Kyzył-kum, w szerokiej dolinie; w dolnym biegu koryto leży wyżej od otaczającego terenu (częste wylewy); do lat 80. uchodziła do Jez. Aralskiego tworząc deltę; gł. dopływy: Chirchiq, Arys (pr.); średni przepływ na 181 km od ujścia — 406 m3/s; wyzyskiwana do nawadniania; zasila gęstą sieć kanałów (m.in. Wielki Kanał Fergański); w Kotlinie Fergańskiej Zbiornik Kajrakkumski (pow. 513 km2) oraz elektrownie wodne Kajrakkumska i Farchadzka; w pobliżu Taszkentu Zbiornik Czardarski (pow. 900 km2); gł. m. nad Syr-Darię: Chodżent, Bekobod, Czardara, Kyzyłorda, Kazały.
zgłoś uwagę
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia