Stargard
 
Encyklopedia PWN
Stargard, do 2015 Stargard Szczeciński,
m. powiatowe w województwie zachodniopomorskim, na Równinie Stargardzkiej, nad Iną i jej dopływami: Małą Iną oraz Krąpielą.
Ludność miasta: ogółem — 69,3 tys. mieszkańców (2013)
Gęstość zaludnienia: 1 444,3 os/km2 (2013)
Powierzchnia: 48 km2
Współrzędne geograficzne: długość geograficzna: 15°03′E, szerokość geograficzna: 53°20′N
Prawa miejskie: nadanie praw — 1253
Oficjalne strony WWW: www.stargard.pl
ośr. przem., usługowy i kult.; przemysł środków transportu, maszyn., odzieżowy, metal., spoż., chem. (chemia gosp.); węzeł kol. i drogowy; ośr. oświat.; muzeum. W pobliżu Stargardu bogate źródła gorącej wody Marianowo I i Marianowo II.
Historia. Gród pomor. wzmiankowany 1124; prawa miejskie 1253; ośr. rzemiosła i handlu, udział w handlu bałtyckim (gł. zbożem); od 1283 własny port u ujścia Iny; czł. Hanzy; rywalizacja ze Szczecinem doprowadziła 1454 do długotrwałej wojny handl. (Stargard pokonany); w okresie wojny trzydziestoletniej (1618–48) przedmiot walk cesarsko-szwedz.; do 1637 w granicach księstwa szczec., dzielił losy polit. Pomorza Zachodniego; od 1653 pod panowaniem Hohenzollernów brandenburskich, 1668–1720 stol. ich pomor. posiadłości; w XIX w. rozwój przemysłu; po uzyskaniu 1846 połączenia kol. ważny węzeł komunik.; podczas II wojny światowej 1939–45 obóz dla jeńców podoficerów i szeregowców pol., fr., sow., jugosł., wł. i in. (ok. 35 tys. osób); 1943–45 podobóz obozu koncentracyjnego Ravensbrück, 7 obozów pracy przymusowej, od 1942 obóz przejściowy dla Polaków, Rosjan i Ukraińców wywożonych na roboty przymusowe; zniszczony w ok. 70%; od 1945 w Polsce; 1946–75 i od 1999 siedziba powiatu; 1961 do Stargardu przyłączono osiedle przem. Kluczewo.
Zabytki. Got. kolegiata NMP (koniec XIII w.), rozbudowana (2. poł. XIV w.) z dodaniem kaplicy mariackiej (ok. 1400, H. Brunsberg), jedna z najwspanialszych świątyń got. na obszarze nadbałtyckim; późnogot. kościół Św. Jana (ok. 1408 i 1429–64, przebudowa XIX w.); późnogot. ratusz (koniec XIV w., odbud. do ok. 1569, przebud. XVII w., rekonstruowany 1948–61); got. kamienica (pocz. XV w., przebudowa XVII w.); mury miejskie (koniec XIII–pocz. XVI w.) z basztami i bramami: Pyrzycką (koniec XIII i 1. poł. XV w.), Wałową (ok. 1430 i 1590–po 1635) i Młyńską (pocz. XV w.).
zgłoś uwagę
Ilustracje
Stargard Szczeciński, widok na stare miasto i kolegiatę fot. M. Zadumiński/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia