wodnych

Encyklopedia PWN

żegl. obramowanie luku lub kokpitu na statku wodnym wystające ponad pokład;
m. we wschodniej Bośni i Hercegowinie, na l. brzegu Driny, przy granicy z Serbią i Czarnogórą.
żegl. zdolność łatwej i szybkiej zmiany kierunku ruchu statku wodnego, powietrznego, pojazdu.
zyzania, zizania, Zizania (Hydropyrum),
rodzaj roślin zielnych jednorocznych lub bylin z rodziny wiechlinowatych (traw) występujący w Ameryce Północnej, Chinach i Japonii;
żaba śmieszka, Rana ridibunda,
płaz bezogonowy z rodziny żabowatych;
żabieniec, Alisma,
rodzaj z rodziny żabieńcowatych;
m. powiatowe w województwie lubuskim, na północnym skraju Borów Dolnośląskich, w Kotlinie Żagańskiej, nad Bobrem, przy ujściu Czerwonej Wisełki, w otoczeniu lasów.
żaglicowate, Istiophoridae,
podrodzina ryb mor. z rodziny miecznikowatych (Xiphiidae), rzędu okoniokształtnych z 3 rodzajami: marliny, włóczniki i żaglice, różniące się stosunkiem wysokości pierwszej płetwy grzbietowej do wysokości ciała, łącznie 11 gat.;
żaglowiec, statek żaglowy,
statek wodny z napędem żaglowym;
żaglowiosłowiec, galera żaglowa,
statek wodny napędzany za pomocą żagli i wioseł;
odporność metali i stopów na utleniające i korodujące działanie gazów (zawierających oprócz tlenu ditlenek i tlenek węgla, parę wodną, azot, związki siarki) o wysokiej temperaturze (wyższej niż 600°C), określona szybkością narastania warstewki tlenków na powierzchni metalu, w danych warunkach pracy (środowisko, temperatura);
żeglarstwo deskowe, windsurfing Wymowa,
rodzaj żeglarstwa wodnego uprawiany na deskach z żaglem (windsurferach), także na deskach napędzanych paralotnią; forma rekreacji ruchowej i sport wyczynowy.
żeglarstwo lodowe, jachting lodowy, ajsboting, bojery,
dziedzina żeglarstwa obejmująca żeglugę po lodzie, w której środkiem napędu jest żagiel, a elementem jezdnym płozy;
Żelizna, Zbiornik Wodny Żelizna,
zbiornik retencyjny w Zaklęsłości Łomaskiej, w dorzeczu Kanału Wieprz–Krzna, w woj. lubelskim, na południowy wschód od Międzyrzeca Podlaskiego;
żółw błotny, Emys orbicularis,
żółw wodny;
żegl. mała dźwignica z wysięgnikiem stosowana na statku wodnym do opuszczania i podnoszenia ciężarów;
żyrytwa, Naucoris,
rodzaj owadów z rzędu pluskwiaków różnoskrzydłych;
żywice syntetyczne otrzymywane przez polikondensację fenolu i jego homologów (krezole, ksylenole) z wodnymi roztworami formaldehydu (formaliną).
fizjol. mineralna gospodarka roślin, całokształt zjawisk i procesów związanych z udziałem pierwiastków nie wchodzących w skład wody i dwutlenku węgla w funkcjach życiowych rośliny;

Słownik języka polskiego PWN

wodny
1. «będący wodą lub odnoszący się do wody – cieczy»
2. «odnoszący się do wody – jeziora, rzeki, morza»
3. «o roślinach i zwierzętach: rosnący lub żyjący w stawach, rzekach, morzach itp. lub nad ich brzegami»
4. «o maszynach, urządzeniach: wprawiany w ruch za pomocą wody»
piłka wodna «gra sportowa rozgrywana w basenie przez dwie siedmioosobowe drużyny, których zawodnicy starają się wrzucić piłkę do bramki przeciwnika umieszczonej na poziomie wody»
• piłkarz wodny
bicz wodny «zabieg leczniczy polegający na polewaniu ciała silnym strumieniem wody»
ekran wodny «pionowe rury wypełnione wodą, chroniące obmurowanie kotła przed działaniem wysokiej temperatury»
elektrownia wodna «elektrownia wytwarzająca energię elektryczną z energii wody»
energetyka wodna «energetyka przetwarzająca energię wód»
farba wodna «mieszanina kredy pławionej, farb malarskich suchych itp. z roztworami lub emulsjami wodnymi»
furta wodna «otwór w nadburciu statku służący do odprowadzania wody zalewającej pokład»
inżynieria wodna «nauka zajmująca się zagadnieniami budowy portów, kanałów, regulacji rzek»
koło wodne, młyńskie «silnik wodny, którego elementem jest koło, zaopatrzone na obwodzie w szereg równomiernie rozmieszczonych komórek lub łopatek zasilanych wodą»
kotewka orzech wodny «roślina wodna o pływających liściach zebranych w rozetę i jadalnych owocach»
kurka wodna «ptak wodny o ciemnooliwkowym upierzeniu»
kurtyna wodna «urządzenie przeciwpożarowe, z którego wypływają strumienie wody, tworzące ścianę wodną, zapobiegającą przenoszeniu się pożaru»
lądowo-wodny «dotyczący lądu i wody»
lilia wodna «wodna roślina ozdobna, o dużych kwiatach i dużych, pływających liściach»
narciarstwo wodne «dyscyplina sportowa obejmująca slalom, skoki i jazdę figurową na nartach wodnych»
narty wodne «jedna lub dwie deski o kształcie zbliżonym do nart śniegowych, służące do jazdy na holu za motorówką»
płaszcz wodny «warstwa cieczy między podwójnymi ściankami jakiegoś urządzenia, mająca na celu jego chłodzenie lub ogrzewanie»
rower wodny «pojazd wodny osadzony na dwóch pływakach, napędzany za pomocą pedałów»
silnik wodny «silnik, w którym czynnikiem roboczym jest woda»
siłownia wodna «siłownia przetwarzająca w turbinach wodnych energię kinetyczną płynącej wody w energię mechaniczną»
spadek wodny, spadek wód; spadek rzeki, strumienia «różnica poziomów między źródłem rzeki a jej ujściem; też: nachylenie dna rzeki w stosunku do poziomu»
stopień wodny
1. zob. hydrowęzeł.
2. «skokowa różnica poziomów wody w rzece, spowodowana spiętrzeniem wody»
strzałka wodna «roślina, której liście nawodne mają strzałkowaty kształt, rosnąca w płytkich wodach śródlądowych»
system wodny
1. «rzeki, jeziora, kanały połączone, tworzące jedną drogę»
2. «naturalne ukształtowanie terenu oraz budowle i urządzenia wodne służące do zatrzymywania i odprowadzania wody»
szkło wodne «bezbarwna, gęsta ciecz stosowana do impregnacji przeciwogniowej, do wyrobu kitu, farb itp.»
sztolnia wodna «podziemny tunel stanowiący przewód wodny melioracyjny, żeglugowy itp.»
ujęcie wody, wodne «urządzenie lub zespół urządzeń do pobierania wody z rzeki, ze zbiornika lub spod ziemi»
zapora wodna «budowla przegradzająca dolinę rzeki i spiętrzająca wodę, z której tworzy się zbiornik wodny»
ziemno-wodny
1. «żyjący zarówno na lądzie, jak i w wodzie»
2. «odbywający się na lądzie i w wodzie»
znak wodny «półprzezroczysty rysunek lub napis na papierze widoczny przy oglądaniu pod śwatło»
żyła wodna «woda płynąca pod ziemią wąskim pasem»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia