teologiczne

Encyklopedia PWN

arabska filozofia średniowieczna, filozofia arabska, filozofia muzułmańska, filozofia arabsko-muzułmańska,
powstała na gruncie filozofii greckiej oraz religii muzułmańskiej.
archirej, archijerej
[gr. archḗ ‘pierwszeństwo’, iereús ‘kapłan’],
w Kościele prawosławnym tytuł wyższych duchownych — patriarchów, arcybiskupów, biskupów;
nauka teologiczna Ariusza dotycząca natury związku Ojca i Syna w chrześcijańskiej doktrynie Trójcy Świętej, zapoczątkowana w Aleksandrii w IV w.;
Ariusz, gr. Áreios, łac. Arius, ur. ok. 256 lub 260, Cyrenajka w Libii, zm. 336,
kapłan w Aleksandrii, twórca arianizmu,
ascetyka
[gr. askētḗs ‘ćwiczący (się)’],
w chrześcijaństwie nauka teologiczna zajmująca się zasadami wychowania rel. i kształtowania duchowego przez stosowanie ascezy; tradycyjnie łączona z mistyką, współcześnie wchodzi w skład teologii duchowości rel. (duchowość).
zakony oparte na regule św. Augustyna;
w znaczeniu węższym doktryna św. Augustyna; w szerszym — ogólna nazwa kierunków filozoficznych i teologicznych nawiązujących do tej doktryny;
autos sacramentales
[a. sakramentạles; hiszp. < łac. actum] Wymowa,
gatunek dram.-teatr. rozwijający się w Hiszpanii w XVI i XVII w.
Z uwagi na wielorakie zróżnicowanie ludności imperium azteckiego, o jej wspólnej religii można mówić jedynie w dużym uproszczeniu. Jednak wpływ dziedzictwa mezoamer., jak również pokrewieństwo kulturowe między grupami etnicznymi należącymi do rodziny ludów Nahua, unifikowały rozmaitość mitów, wierzeń, rytuałów, instytucji rel. i form kultu. Wynikające stąd podobieństwa pozwalają traktować umownie religię aztecką jako pewną całość, będącą hist. mutacją wcześniejszych wierzeń i kultów.
Bach Johann Sebastian Wymowa, ur. 21 III 1685, Eisenach, zm. 28 VII 1750, Lipsk,
niemiecki kompozytor i organista, przedstawiciel późnego baroku, jeden z największych twórców w historii muzyki.
bakalaureat
[średniow. łacina baccalaureatus od bacca laurea ‘owoc wawrzynu’],
dawniej dyplom bakałarza, tj. nauczyciela, otrzymywany po co najmniej 2-letnich studiach na wydziale artium (sztuk wyzwolonych);
Bardesanes, Bardaisan, ur. 11 VII 154, zm. 222 lub 223,
syryjski gnostyk;
w najszerszym rozumieniu epoka w historii kultury europejskiej obejmująca zjawiska artystyczne od końca XVI do połowy XVIII w.; w sensie najwęższym pojęcie to określa kierunek w sztukach plastycznych Włoch i Hiszpanii, występujący również w krajach środkowej Europy (Austria, Niemcy); pomiędzy tymi skrajnymi wariantami istnieje wiele koncepcji pośrednich, dotyczących zarówno topografii baroku, jak i jego ram chronologicznych.
Bembus Mateusz, ur. 1567, Poznań, zm. 30 VII 1645, Kraków,
kaznodzieja, teolog, jezuita;
Bernard z Clairvaux
[bernạ:r z klerwọ],
święty, ur. 1090, Fontaine k. Dijon, zm. 20 VIII 1153, Clairvaux,
teolog, kaznodzieja, mistyk, cysters; Doktor Kościoła; kanonizowany 1174.
Bilczewski Józef, święty, ur. 26 IV 1860, Wilamowice k. Białej, zm. 20 III 1923, Lwów,
teolog, działacz społ., arcybiskup metropolita Lwowa od 1900;
bogoczłowieczeństwo
[ros. bogoczełowieczestwo, bogoczełowiecznost'],
koncepcja teologiczna występująca przede wszystkim w tradycji prawosł., odnosząca się do bosko-ludzkiej rzeczywistości Chrystusa,
Bóg Ojciec, Ojciec,
w chrześcijaństwie imię pierwszej Osoby Trójcy Świętej;
byt pierwszy,
[łac.],
ens primum,
filozoficzne określenie najdoskonalszego bytu;
Calvary Moses, ur. 1876, zm. 1944,
teolog i pedagog żydowski;

Materiały dodatkowe

Księga Psalmów, hebr. Tehilim, w Septuagincie Psalmoi, w Wulgacie Volumen hymnorum, w Kodeksie Aleksandryjskim z V w. n.e. Psalterion

Słownik języka polskiego PWN

teologia «nauka o Bogu, jego naturze i relacji do świata i ludzi, odrębna dla każdej religii»
• teologiczny • teolog
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia