ten

Encyklopedia PWN

Lavoisier
[lawuazjẹ]
Antoine Laurent de Wymowa, ur. 26 VIII 1743, Paryż, zm. 8 V 1794, tamże,
francuski chemik, przyrodnik, rolnik i działacz gospodarczy.
migracje
[łac. migratio ‘przesiedlenie’],
demogr. wędrówki albo ruch mechaniczny (fizyczny) ludności; element i podstawowa (obok cyrkulacji) forma mobilności przestrzennej; oznaczają przemieszczenia terytorialne związane ze względnie trwałą zmianą miejsca zamieszkania.
Miłosz Czesław, ur. 30 VI 1911, Szetejnie (Litwa), zm. 14 VIII 2004, Kraków,
poeta, prozaik, eseista, uznawany za największego polskiego poetę XX w..
społeczności trwale zamieszkujące pewne terytorium (zwłaszcza państwa), różniące się od większości jego mieszkańców lub od społeczności panującej politycznie cechą lub cechami, które powodują uznawanie ich w świadomości społecznej za odmienne, a w stosunkach społecznych wywołują nieraz dyskryminację; cechami takimi bywają zwłaszcza: religia, język, świadomość narodowa, kultura itd. Współcześnie pojęcie „mniejszość” jest rozumiane coraz szerzej, np. mniejszości seksualne, kobiety jako mniejszość upośledzona.
termin wieloznaczny, rozmaicie rozumiany i definiowany;
demogr. wielkość zasobów demograficznych, najkorzystniejsza w relacji do innych zasobów mających społeczny sens; inaczej ludność optymalna.
pedagogika
[gr. país ‘dziecko’, agōgós ‘przewodnik’, paidagōgikē ‘świadoma działalność wychowawcza’],
dyscyplina nauki zajmująca się badaniem szeroko rozumianych procesów edukacyjnych (edukacja, wychowanie).
Plotyn, Plōtínos, ur. 204 lub 205, prawdopodobnie Lykon polis (ob. Asjut), zm. 270, Rzym,
filozof grecki, twórca neoplatonizmu.
kategoria ekonomiczno-prawna, oznaczająca w sensie prawnym wszystkie należności za pracę, które przysługują pracownikowi zatrudnionemu na podstawie stosunku pracy; nie są płacą dochody z pracy uzyskiwane na podstawie innych umów.
demogr. sposób systematyzacji lub objaśnienia poziomu, zróżnicowania i zmian płodności (demogr. ) w populacjach ludzkich.
ekon. jedna z danin publicznych charakteryzująca się zespołem cech, które wyróżniają się spośród pozostałych danin.
metodol., naukozn. proces doskonalenia stanu wiedzy, dokonywania nowych odkryć naukowych.
prasa
[łac. presso ‘tłoczę’],
ogół druków o charakterze informacyjnym i regularnej częstotliwości ukazywania się, obejmujący wszystkie rodzaje periodyków, tj. dzienniki, gazety, tygodniki, miesięczniki, kwartalniki, półroczniki i roczniki, w potocznym znaczeniu dzienniki i gazety (p. codzienna o treści ogólnej) oraz tygodniki (czasopisma) o treści ogólnej.
kierunek w nauce o literaturze i w krytyce lit. wykrystalizowany pod wpływem psychoanalizy.
w demografii działalność zmierzająca do realizacji pożądanej przez potencjalnych rodziców liczby potomstwa i pożądanego kalendarza urodzeń.
subsydiarność
[łac. subsydium ‘pomoc’, ‘wsparcie’],
idea subsydiarności głosi, że każda władza, a w szczególności władza polityczna powinna mieć znaczenie pomocnicze (wspierające) i pobudzające w stosunku do wysiłków podejmowanych przez autonomiczne i samodzielne jednostki, które ją ustanowiły (aspekt pozytywny subsydiarności). Gdziekolwiek jest to możliwe i konieczne, państwo nie powinno odbierać ludziom władzy (rodzicielskiej, służbowej, politycznej na wszystkich szczeblach), którą są oni w stanie sprawować z własnej woli i za pomocą własnych środków, i za której pośrednictwem mogą z pożytkiem realizować się zarówno dla interesu ogółu, jak i własnego (aspekt negatywny subsydiarności). Naczelnym motywem każdej społecznej interwencji winno być niesienie pomocy członkom społeczeństwa, a nie zastępowanie bądź niszczenie ich własnej aktywności.

Tabele, zestawienia

Słownik języka polskiego PWN

ten
1. «zaimek odnoszący się do obiektów lub okoliczności postrzeganych jako bliskie, wyróżnionych spośród innych i wskazanych w jakiś sposób przez mówiącego, np. To ten człowiek., lub uznanych przez mówiącego za znane odbiorcy, np. I co z tymi pieniędzmi?»
2. «zaimek w funkcji wyrażenia nawiązującego, odnosi się do obiektów bądź okoliczności, o których była lub będzie mowa, np. Był wczoraj na jakimś filmie, film ten znał już wcześniej., To jest ta książka, o której mówiłam.»
3. «zaimek używany przy nazwach dni, wyznaczający najbliższy taki dzień w przeszłości lub w przyszłości, np. Spotkamy się w tę niedzielę.»
Ci «symbol jednostki aktywności ciała promieniotwórczego kiur»
Ta «symbol pierwiastka chemicznego tantal»
ta zob. ten.
Te «symbol pierwiastka chemicznego tellur»
tym «przysłówek komunikujący, że stopień intensywności cechy lub stanu rzeczy, o którym mowa, jest w podanych okolicznościach jeszcze większy, np. Tym lepiej, że wiesz, jak to zrobić.»
i temu podobne, i tym podobne «wyrażenia używane przy wyliczaniu»
ci-devant [wym. s-i dewã] «dawny, poprzedni»
comme ci, comme ça [wym. koms-i komsa] «jako tako»
już to «spójnik łączący zdania lub składniki zdania, informujący, że zachodzi jedna z przedstawionych w nim możliwości lub kilka naraz»
mimo to «spójnik przyłączający zdanie, którego treść jest niezgodna z tym, co można wywnioskować z wcześniejszego kontekstu, np. Był nieznośny, mimo to wszyscy go lubili.»
oprócz tego «partykuła nawiązująca do poprzedzającego kontekstu, wprowadzająca nową informację na omawiany wcześniej temat, np. Przyniósł ciasto, oprócz tego trochę owoców.»
poza tym «partykuła wprowadzająca nową informację na omawiany temat, np. Gazeta jest interesująca, poza tym tania.»
przy czym, przy tym «spójnik wprowadzający informację uzupełniającą, np. Grał dobrze, przy czym najlepiej na skrzypcach. Jest pracowita, przy tym bardzo inteligentna.»
Te Deum (laudamus) «hymn pochwalny ku czci Boga, śpiewany w czasie wielkich uroczystości»
to I
1. «zaimek odnoszący się do obiektów lub okoliczności postrzeganych jako bliskie, wskazanych w jakiś sposób przez mówiącego, np. Co to jest?, lub uznanych przez mówiącego za znane odbiorcy, np. Co to ma znaczyć?»
2. «zaimek odnoszący się do obiektów bądź okoliczności, o których była lub będzie mowa, np. W zlewie leżą brudne naczynia. Pozmywaj to.; To, co się później działo, trudno opisać.»
3. euf. «zaimek odnoszący się do aktywności seksualnej człowieka»
to II «czasownik utożsamiający obiekty lub okoliczności, np. Śmiech to zdrowie., lub łączący dwa takie same wyrazy w tej samej formie, np. Wojna to wojna.»
to III «partykuła dodawana do wyrazów, które nadawca chce w szczególny sposób wyróżnić, np. Kogo to ja widzę?, lub oddzielająca temat wypowiedzi od reszty zdania, np. Teraz to idź spać.»
to IV
1. «spójnik wprowadzający zdanie wyrażające konsekwencje tego, o czym była mowa, np. Poszukaj, to znajdziesz.»
2. «spójnik przyłączający do zdań z zaimkami względnymi lub innymi spójnikami zdania wyrażające różne relacje w zależności od sensu tych zaimków czy spójników, np. Gdybyś coś chciał, to napisz.»
3. «spójnik łączący dwa takie same czasowniki w tej samej formie, wyrażający obojętność nadawcy dotyczącą przedstawionej sytuacji, np. No trudno, nie kocha to nie kocha.»
to V zob. ten.
up to date [wym. ap tu dejt] «bardzo modny, nowoczesny»
wobec tego «spójnik przyłączający zdanie, w którym jest mowa o konsekwencjach faktu przedstawionego w zdaniu poprzedzającym, np. Dziecko zachorowało, wobec tego musieli spędzić święta w domu.»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia