tekst

Encyklopedia PWN

tekst
[łac. textum ‘plecionka’, ‘tkanina’],
ciąg zdań powiązanych treściowo i stanowiących odrębną całość służącą porozumiewaniu się;
dwumiesięcznik nauk.,
w staroż. Egipcie zbiór tekstów rel., wyrzeźbionych po raz pierwszy na sarkofagach oraz ścianach korytarzy i komór grobowych w piramidach 6 królów i 3 królowych ze schyłkowego okresu Starego Państwa (koniec V dyn.–VIII dyn.; XXIV–XXII w. p.n.e.);
w staroż. Egipcie zbiór tekstów rel., zapisywanych na ścianach komór grobowych i sarkofagów, niekiedy też na innych przedmiotach wyposażenia grobowego (m.in. maski mumiowe, skrzynki na kanopy, stele) w okresie I Okresu Przejściowego i Średniego Państwa (XXII–XVIII w. p.n.e.);
inform. program komputerowy wspomagający redagowanie tekstów;
badania prowadzące do ustalenia oryginalnego brzmienia tekstu Biblii, stanowiące wstępny etap egzegezy biblijnej;
najstarsza i podstawowa dziedzina filologii, zajmująca się badaniem przekazów tekstu dzieła lit. w celu ustalenia takiej jego postaci, która jest najbliższa zamierzeniom autora.
inform. używana niekiedy nazwa edytora tekstu.
weryfikacja logiczna, merytoryczna, językowa tekstu, mająca na celu nadanie mu ostatecznej, spójnej formy i przygotowanie do publikacji czy emisji.
kierunek w nauce o literaturze i w krytyce lit. wykrystalizowany pod wpływem psychoanalizy.
Budda
[sanskr. buddha ‘przebudzony’, ‘oświecony’],
Buddha, właśc. Siddhartha Gautama, ur. ok. 560 p.n.e., wieś Lumbini w pobliżu Kapilawastu (obecnie w Nepalu), zm. ok. 480 p.n.e., Kuśinagara (ind. stan Bihar),
twórca uniwersalistycznej religii misyjnej zwanej od jego przydomka buddyzmem.
Derrida Jacques Wymowa, ur. 15 VII 1930, El Biar (Al-Abjar), Algieria, zm. 8 X 2004, Paryż,
filozof francuski, krytyk strukturalizmu, uważany za jednego ze współtwórców filozoficznego postmodernizmu.
część literatury rel. związanej z instytucjonalnym życiem rel., zawierająca zapis doktryny lub opis rytuałów (np. mszał); w węższym znaczeniu (pisma święte) — literatura uznana przez daną tradycję rel. za obdarzony duchową mocą autorytet ze względu na jej treść i pochodzenie: objawienie przez Boga, bogów, mityczną lub świętą postać założyciela, proroka.
podejście metodol. i teoret., stosowane w humanistyce, zwłaszcza w latach 60. i 70. XX w., korzystające z osiągnięć strukturalizmu i semiotyki;
ściśle związane z religią egipską wierzenie, że przez użycie symbol. środków wyrazu, tzn. słów i gestów, człowiek może spowodować konkretnie ukierunkowane działanie bezosobowych potężnych i tajemniczych sił (mocy magicznych), którego skutki sięgną określonych ludzi (żywych lub umarłych) bądź istoty nadprzyrodzone: bóstwa i demony.
zespół środków pierwotnie głosowych, wtórnie także innych (jak pismo czy różnego rodzaju sygnalizacje), służących ludziom do porozumiewania się.
Mezopotamia, Międzyrzecze,
kraina geograficzna i historyczna na Bliskim Wschodzie, w dorzeczu Tygrysu i Eufratu, głównie w Iraku, Syrii i Iranie, częściowo w granicach Turcji i Kuwejtu;
od 1998 misięcznik „Press” przyznaje nagrody za najlepsze nadesłane do redakcji teksty, audycje radiowe lub telewizyjne, które ukazały się w poprzednim roku (od 1 X do 30 IX).

Materiały dodatkowe

Księga Psalmów, hebr. Tehilim, w Septuagincie Psalmoi, w Wulgacie Volumen hymnorum, w Kodeksie Aleksandryjskim z V w. n.e. Psalterion
Cezar, Wojna galijska, łac. Commentarii de bello Gallico
płyta B. Dylana, wydana 1965

Słownik języka polskiego PWN

tekst «ciąg zapisanych słów i zdań składających się na pewną całość wyrażającą określone treści»
• tekstowy, tekstualny • tekstowo • tekścik
gramatyka tekstu «dyscyplina badająca strukturę i ogólne zasady budowy tekstu»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia