senatu

Encyklopedia PWN

w Polsce 1922–39 przewodniczący senatu, wybierany spośród senatorów;
senat, senatus
[łac. senex ‘starzec’]:
w nowoż. uniwersytetach i innych szkołach wyższych kolegialne ciało złożone z profesorów zwyczajnych — kierowników katedr, współdziałające z rektorem w sprawach dotyczących kierowania uczelnią, zwłaszcza dotyczących jej organizacji i rozwoju (np. powoływania nowych profesorów nadzwyczajnych i zwyczajnych, kreowania nowych katedr, instytutów i kierunków studiów) oraz dydaktyki i nauki.
organ nacz. władzy wykonawczej (także z kompetencjami ustawodawczymi) 1815–46;
Deutsche Vereinigung im Sejm, und Senat für Posen, Netzegau und Pommerellen
[dọiczə fərinıguŋ ım sim unt zenạ:t für po:zn ṇcəgau unt poməṛln],
organizacja mniejszości niem. w II RP, → Zjednoczenie Niemieckie w Sejmie i Senacie dla Poznania, okręgu nadnoteckiego i Pomorza.
Zjednoczenie Niemieckie w Sejmie i Senacie dla Poznańskiego, Okręgu Noteci i Pomorza, Deutsche Vereinigung in Sejm und Senat für Posen, Netzegau und Pomerellen,
organizacja mniejszości niem. w Polsce, utworzona 1923;
w Polsce od XV w. najwyższy organ ustawodawczy, w okresie II RP — jedna z izb parlamentu, w PRL — formalnie najwyższy organ władzy państwowej, w III RP — łącznie z senatem władza ustawodawcza.
Cezar, Gajusz Juliusz Cezar, Caius Iulius Caesar, ur. 13 VII 100 p.n.e., zm. 15 III 44 r. p.n.e., Rzym,
wódz i polityk rzymski.
urzędy dworskie, państw.-centralne i lokalne, ziemskie, miejskie i wiejskie w Polsce i W. Księstwie Litew. do 1795.
August, Caius Octavius, Caius Iulius Caesar, Imperator Caesar Augustus, pot. Oktawian, założyciel dynastii julijsko-klaudyjskiej, ur. 63 r. p.n.e., Rzym, zm. 14 r. n.e., Nola,
pierwszy cesarz rzymski.
sposób powoływania obywateli do pełnienia funkcji publicznych w organach państwowych, a także w organach samorządowych, partii politycznych i in. organizacji społecznych, przez głosowanie na wysuniętych kandydatów lub ich listy.
Ustawa konstytucyjna 23 IV 1935, uchwalona pod koniec życia J. Piłsudskiego, ustanawiała w Polsce system prezydencki z tendencjami autorytarnymi;
ogół sądów jako odrębnych organów państwowych, sprawujących wymiar sprawiedliwości na podstawie przepisów tzw. prawa sądowego (prawo cywilne, karne, procesowe, o ustroju sądów);
akt normatywny o charakterze ogólnym, powszechnie obowiązującym, uchwalany w szczególnym trybie przez parlament.

Tabele, zestawienia

Słownik języka polskiego PWN

senat
1. «izba wyższa w parlamentach dwuizbowych»
2. «organ kolegialny szkoły wyższej, współdziałający z rektorem w kierowaniu szkołą»
3. «w starożytnym Rzymie: pierwotnie – rada starców działająca jako organ doradczy króla, w okresie republiki – główny organ rządzący, w okresie cesarstwa ograniczony do zatwierdzania decyzji cesarza»
4. «w średniowieczu: władze magistrackie większych miast, w czasach nowożytnych: organ rządzący w niektórych wolnych miastach»
5. «w carskiej Rosji: wyższe kolegium sądowe»

• senacki
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia