ruchem

Encyklopedia PWN

tajna organizacja niem. emigrantów, zał. 1836 we Francji;
konfederacja wojsk koronnych, zawiązana 1661–63 w Małopolsce, z marsz. J.S. Świderskim;
regionalna, z czasem ogólnopol. organizacja, zał. 1919 w Warszawie, w celu rozwijania i jednoczenia amatorskiego ruchu teatr. i śpiewaczego, zwłaszcza na wsi oraz w innych środowiskach (szkolnych, żołnierskich);
Związek Wolnych Demokratów, węg. Szabad Demokraták Szövetsége (SZDSZ),
węg. partia polit., zał. 1988;
Związek Wolnych Polaków, Związek Wolnych Lechitów, Związek Braci Wolnych Polaków,
tajna organizacja patriotyczna studentów i absolwentów Uniwersytetu Warszawskiego, działająca 1819–21;
med. pourazowe uszkodzenie stawu z całkowitą, trwałą lub chwilową utratą łączności powierzchni stawowych;
Zwickau
[cwı̣kau] Wymowa,
m. we wschodniej części Niemiec, w kraju związkowym Saksonia, na przedgórzu Rudaw.
techn. część rozjazdu kol. prowadząca (napęd zwrotnicowy) zestawy kołowe pojazdu szynowego na zamierzony tor;
żegl. zdolność łatwej i szybkiej zmiany kierunku ruchu statku wodnego, powietrznego, pojazdu.
Zych Józef, ur. 23 III 1938, Giedlarowa k. Leżajska,
działacz ruchu ludowego, polityk, z zawodu prawnik;
geol. naturalny, samoczynny i skoncentrowany wypływ wód podziemnych na powierzchnię terenu lub dno zbiornika wód powierzchniowych (źródło zatopione);
żabnicokształtne, Lophiiformes,
rząd ryb kościstych;
Żabotyński Włodzimierz (Władimir), Zeew Żabotyński, ur. 17 X 1880, Odessa, zm. 4 VIII 1940, Camp Bethar k. Hunter (stan Nowy Jork, USA),
żyd. działacz polit., prawnik, publicysta;
grupa młodych pisarzy, gł. poetów, działająca 1931–34 w Wilnie;
Żarnowski Janusz, ur. 26 IV 1932, Warszawa,
historyk;
płaskie, wąskie parzyste kości szkieletu kręgowców;
działalność człowieka na wodzie uprawiana przy użyciu statków wodnych, z wykorzystaniem przeznaczonej do tego infrastruktury (porty, kanały);
Żelabow Andriej I., ur. 1851, zm. 1881,
narodnik ros.
żeliwiak, kopulak,
najstarszy, powszechnie stosowany piec odlewniczy, w którym wytapia się ponad 90% żeliwa;
Żenczykowski Tadeusz, pseud. Zawadzki, ur. 2 I 1907, Warszawa, zm. 30 III 1997, Londyn,
dziennikarz, publicysta, działacz polityczny;

Słownik języka polskiego PWN

ruch
1. «zmiana położenia punktu materialnego w stosunku do innych punktów dokonująca się w czasie»
2. «zmiana położenia ciała ludzkiego, zwierzęcego lub jego części; też: sposób poruszania się»
3. «chodzenie, poruszanie się wykonywane w celu nabycia sprawności fizycznej»
4. «krzątanina, bieganina, ożywienie»
5. «zespół czynności podejmowanych w jakimś celu»
6. «wahania ilościowe związane z przebiegiem jakichś zjawisk»
7. «działanie, decyzja podjęte w rozgrywce z kimś»
8. «regularne przemieszczanie się ciał niebieskich, części skorupy ziemskiej lub części atmosfery otaczającej Ziemię»
9. «przesunięcie figury na szachownicy»
10. «poruszanie się przechodniów i pojazdów na drogach, ulicach, szosach itp.»
11. «przemieszczanie się wojska w terenie»

• ruchowy • ruchowo
droga szybkiego ruchu «droga przystosowana do jazdy z dużą szybkością»
dyżurny ruchu «pracownik kolei zarządzający ruchem pociągów na stacji»
eustatyczne ruchy morza «podnoszenie się albo obniżanie poziomu morza na całej kuli ziemskiej lub na znacznych jej obszarach»
pas ruchu «wyznaczona część jezdni, po której może poruszać się pojazd lub rząd pojazdów»
regulować ruch «kierować ruchem pojazdów i pieszych na ulicach»
ruch ameboidalny, pełzakowaty «ruch plazmy charakterystyczny np. dla pierwotniaków»
ruch anabatyczny «ruch powietrza w górę»
ruch cen «ciągłe zmiany cen»
ruch ciągły «trzyzmianowy system pracy»
ruch ekologiczny «ruch społeczny na rzecz ochrony środowiska i racjonalnego wykorzystywania zasobów naturalnych»
ruch jednostajnie przyśpieszony «ruch prostoliniowy zmienny, w którym przyśpieszenie jest stałe»
ruch jednostajnie zmienny «ruch, w którym prędkość wzrasta lub maleje, a jej przyrosty w równych odcinkach czasu są równe»
ruch jednostajny «ruch, w którym prędkość poruszającego się ciała jest we wszystkich punktach drogi jednakowa»
ruch katabatyczny «opadanie mas powietrza wzdłuż nachylonych powierzchni»
ruch kołowy «ruch wszelkich pojazdów po drogach, odbywający się według ustalonych zasad»
ruch krzywoliniowy «ruch punktu, którego torem jest linia krzywa»
ruch lokomocyjny organizmów «czynna zmiana miejsca dokonywana przez organizm w wyniku różnych procesów»
ruch obrotowy, wirowy «ruch, w którym punkty leżące na danej prostej pozostają nieruchome, pozostałe zaś punkty bryły poruszają się po okręgach, których środki leżą na tej prostej»
ruch oporu «zorganizowana konspiracyjna działalność mająca na celu walkę z okupantem»
ruch pieszy «ruch osób idących piechotą (w przeciwstawieniu do ruchu pojazdów)»
ruch prostoliniowy «ruch punktu, którego torem jest linia prosta»
ruch wahadłowy «ruch okresowy, powtarzający się w równych odstępach czasu, wokół położenia równowagi danego przedmiotu, zawieszonego na osi»
ruch względny fiz. «ruch rozpatrywany w poruszającym się, względem podstawowego, układzie współrzędnych»
ruchy frykcyjne «ruchy trące narządów płciowych podczas stosunku płciowego»
ruchy izostatyczne «pionowe ruchy wyrównawcze mas skalnych»
ruchy ludności
1. «fakty i zjawiska powodujące zmiany w stanie liczebnym i strukturze ludności»
2. «wędrówki ludności w celu zmiany miejsca zamieszkania»
ruch zmienny fiz. «ruch, w którym prędkość nie jest stała»
służba ruchu
1. «pracownicy obsługujący pociągi i stacje kolejowe»
2. «pracownicy policji czuwający nad przestrzeganiem przepisów drogowych i bezpieczeństwa na drogach»
zamknąć ruch pieszy, kołowy «zakazać przechodzenia lub przejazdu przez daną drogę lub obszar»
zborność ruchów «koordynacja ruchów poszczególnych części ciała»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia