publicznych

Encyklopedia PWN

zawiązana 1465 koalicja fr. możnowładców przeciwko królowi Ludwikowi XI;
ekon. obrót papierami wartościowymi dostępny dla wszystkich inwestorów;
prawo ogłoszona publicznie obietnica wypłacenia nagrody za wykonanie określonej czynności (np. konkursowej).
prawo ochrona interesów osoby, która nie wiedząc o niezgodności między treścią księgi wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, nabyła odpłatnie jakieś prawo od osoby wpisanej w księdze wieczystej jako uprawnionej.
gałąź prawa publicznego, obejmująca ogół norm prawnych regulujących funkcjonowanie finansów publicznych (zwłaszcza państwa), głównie publiczną działalność finansową (pieniężną).
administracja
[łac.],
zawiadywanie, zarządzanie, także zespół zarządzający (kierujący) czymś.
świadczenie pieniężne pobierane na rzecz państwa lub samorządu terytorialnego (lub innego związku publiczno-prawnego) z racji czynności urzędowych organów państwowych lub samorządowych albo w zamian za usługi tych organów i instytucji publicznych.
ekon. termin oznaczający finanse publiczne, a ściślej ich część określaną jako budżet państwa.
uprawnienia przysługujące obywatelom danego państwa i obowiązki na nich spoczywające na podstawie obowiązujących norm prawnych.
biblioteka
[gr.],
instytucja, która pełni określone funkcje społeczne (badawcze, edukacyjne, kulturalne, rekreacyjne) przez planowe gromadzenie, opracowanie i udostępnianie zbiorów oraz informowanie o nich; potocznie także pomieszczenie dla książek (budynek, lokal, mebel) i księgozbiór.
wieloznaczny termin odnoszący się do: 1) struktury organizacyjnej społeczeństwa, porządkującej za pomocą aparatu administracyjnego działania jednostek i grup na podstawie norm przez siebie ustalanych; 2) organizacji grupy społecznej zajmującej pewne terytorium z władzą suwerenną na czele, związku politycznego, w którym władza prawomocna korzysta ze „środków panowania nad ludźmi” (M. Weber), lub „korporacji terytorialnej wyposażonej w bezpośrednią, samorodną władzę zwierzchniczą” oraz osobowość prawną (G. Jellinek). W obu ujęciach, podobnie jak w tym, w którym eksponuje się „gwarancyjny” charakter państwa, jako 3) struktury powołanej do ochrony uprawnień jednostek, odróżnia się państwo od społeczeństwa; inne znaczenie mają określenia państwa jako 4) „aktualizacji idei etycznej” (G.W.F. Hegel) lub 5) porządku prawnego, będącego strukturą normatywną, której organami są zarówno instytucje władcze, jak i obywatele (H. Kelsen).
prawo publiczny środek przymusu stosowany w imieniu państwa przez sąd wobec sprawcy przestępstwa lub wykroczenia, wyrażający społ. potępienie czynu zabronionego i polegający na wyrządzeniu określonej dolegliwości osobistej w takich dobrach, jak: wolność, mienie, cześć, życie.
ekon. jedna z danin publicznych charakteryzująca się zespołem cech, które wyróżniają się spośród pozostałych danin.
Balcerowicz Leszek, ur. 19 I 1947, Szpetal Dolny (ob. dzielnica Włocławka),
ekonomista i polityk; twórca programu zmiany systemowej polskiej gospodarki.
wprowadzanie w społeczeństwach niechrześcijańskich zasad wiary i norm etycznych według nauki Jezusa Chrystusa,
historyczny proces ograniczania znaczenia i wpływu chrześcijaństwa w kulturze i życiu społecznym.
lustracja
[łac.],
przegląd, kontrola organizacji lub grupy osób;
organizacja społeczna, która powstaje i działa najczęściej na podstawie programu, stanowiącego ideowo-polityczny wyraz aspiracji i interesów grupowych reprezentowanych przez nią odłamów społeczeństwa, zmierzająca do realizacji tego programu w państwie przez zdobycie władzy państwowej, jej zdominowanie lub zdobycie istotnego w niej udziału oraz przez jej sprawowanie lub kontrolę i wywieranie wpływu na ważne politycznie decyzje władz publicznych podejmowane w państwie.
zespół przepisów prawnych odnoszących się do budowy, modernizacji, utrzymania i ochrony dróg publicznych oraz ruchu na drogach publicznych;

Słownik języka polskiego PWN

publiczny
1. «dotyczący całego społeczeństwa lub jakiejś zbiorowości»
2. «dostępny lub przeznaczony dla wszystkich»
3. «związany z jakimś urzędem lub z jakąś instytucją nieprywatną»
4. «odbywający się przy świadkach, w sposób jawny»

• publicznie
bezpieczeństwo publiczne
1. «ogół warunków i instytucji chroniących państwo i obywateli przed zjawiskami groźnymi dla ładu prawnego»
2. «ochrona ustroju przed zamachami na podstawowe instytucje polityczne państwa»
dom publiczny, dom rozpusty, dom schadzek «dom, w którym jest uprawiana prostytucja»
finanse publiczne «gospodarka pieniężna państwa i innych związków publicznych i prawnych»
miejsce publiczne «teren lub pomieszczenie przeznaczone dla wszystkich ludzi, np. ulica, park, teatr»
opinia publiczna «opinia społeczeństwa lub jego części na jakiś temat»
oskarżenie publiczne «oskarżenie wniesione przez oskarżyciela publicznego»
oskarżyciel publiczny «oskarżyciel wnoszący oskarżenie jako przedstawiciel władzy państwowej»
osoba publiczna «osoba reprezentująca jakąś instytucję, urząd, władzę itp., działająca w imieniu tego urzędu»
porządek publiczny, społeczny «życie zgodne z prawami obowiązującymi w społeczeństwie»
prawo międzynarodowe publiczne «normy prawne regulujące stosunki między państwami oraz innymi podmiotami»
roboty publiczne «prace organizowane i finansowane przez państwo lub samorząd terytorialny w celu zatrudnienia bezrobotnych»
wydatki publiczne «środki pieniężne wydatkowane przez państwo i samorządy terytorialne na realizację ich zadań»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia