precedens

Encyklopedia PWN

precedens
[łac. praecedens ‘poprzedzający’],
prawo rozstrzygnięcie organu państw., przeważnie sądu, które ma moc wiążącą w odniesieniu do późniejszych rozstrzygnięć podobnych przypadków;
antymonopolowe ustawodawstwo, antytrustowe ustawodawstwo,
ekon. przepisy prawne mające na celu niedopuszczenie do powstawania monopoli oraz ograniczenie stosowania praktyk monopolistycznych, popieranie konkurencji i ochronę konsumentów.
termin oznaczający porządki prawne staroż. ludów żyjących w basenie M. Śródziemnego (gł. Greków i Rzymian) oraz państw staroż. Bliskiego Wschodu.
w nauce prawa nazwa określająca ogół norm prawnych z okresu ukształtowania się organizmów państwowych.
4 X 1977–9 III 1978 pierwsze spotkanie przeglądowe w ramach procesu Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, zwołane zgodnie z postanowieniami Aktu końcowego (KBWE).
ściśle związane z religią egipską wierzenie, że przez użycie symbol. środków wyrazu, tzn. słów i gestów, człowiek może spowodować konkretnie ukierunkowane działanie bezosobowych potężnych i tajemniczych sił (mocy magicznych), którego skutki sięgną określonych ludzi (żywych lub umarłych) bądź istoty nadprzyrodzone: bóstwa i demony.
fatwa, fatwā,
opinia prawna wydana przez uczonego prawnika muzułmańskiego, muftiego;
wspólna nazwa 2 pokrewnych kierunków w prawoznawstwie: realizmu prawniczego i jurysprudencji, ukształtowanych gł. w USA w 1. poł. XX w. pod wpływem filozofii pragmatyzmu i zgodnie z duchem prawa anglosaskiego, opartego w znacznej części na precedensach sądowych;
ekon. jeden z głównych typów gospodarek, wyróżnianych ze względu na rodzaj regulacji procesów gospodarczych.
islam
[arab. al-islām, ‘oddanie (Bogu)’],
uniwersalna (światowa) religia monoteistyczna, objawiona arabskiemu prorokowi Mahometowi przez jednego Boga — Allaha;
zbiór praw mongolskich spisywany od 1206 na polecenie Czyngis-chana;
kazuistyka
[łac. casus ‘przypadek’],
prawo:
kijas, qiyās,
zasada analogii;
formułowanie w sposób bardziej ścisły i systematyzowanie norm prawa międzynar. w sprawach, w których istnieje już znaczna praktyka państw (precedens) i opinie naukowe.
ustawa określająca zasady ustroju Stanów Zjednoczonych, organizację władz państwa oraz prawa i obowiązki obywatelskie;
Maria Stuart
[m. stju:ərt] Wymowa,
ur. 8 XII 1542, Linlithgow (Szkocja), zm. 8 II 1587, Fotheringhay (Anglia),
królowa Szkocji i Francji.
Paderewski Ignacy Jan, ur. 18 XI 1860, Kuryłówka (Podole), zm. 29 VI 1941, Nowy Jork,
pianista, kompozytor, polityk, działacz społeczny.
zespół precedensów i zwyczajów wykształconych w procesie stosowania postanowień konstytucji.
zespół precedensów i zwyczajów wykształconych w procesie stosowania norm prawnych regulujących sposób działania parlamentu.

Materiały dodatkowe

Słownik języka polskiego PWN

precedens
1. «wydarzenie stanowiące punkt odniesienia i usprawiedliwienia dla podobnych późniejszych wydarzeń»
2. «orzeczenie sądu, które ma moc wiążącą w odniesieniu do późniejszych orzeczeń w podobnych sprawach»

• precedensowy
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia