prawną

Encyklopedia PWN

ukaz
[ros.],
nazwa aktu prawnego wydawanego przez cara Rosji;
układ CSRS–RFN, Układ między Czechosłowacką Republiką Socjalistyczną a Republiką Federalną Niemiec o wzajemnych stosunkach,
układ podpisany 11 XII 1973 w Pradze, wszedł w życie 19 VII 1974; był ostatnim z układów normalizacyjnych, które państwa Europy Wschodniej w 1. poł. lat 70. podpisały z RFN;
układ polsko-sowiecki 21 IV 1945, właśc. polsko-sowiecki układ o przyjaźni, pomocy wzajemnej i współpracy powojennej,
umowa polit. i wojsk. zawarta między komunist. Rządem Tymczasowym RP a rządem ZSRR w Moskwie;
układ PRL–RFN, Układ między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Republiką Federalną Niemiec o podstawach normalizacji ich wzajemnych stosunków,
układ podpisany w Warszawie 7 XII 1970;
naród tworzący podstawową ludność Ukrainy (ok. 35 mln, 2002);
Ukraiński Instytut Naukowy w Warszawie, ukr. Ukrajinśkyj naukowyj instytut u Warszawi,
ukr. placówka nauk.-badawcza, działająca 1930–39 pod patronatem władz pol.;
Ulanowski Bolesław, ur. 1 VIII 1860, Brześć, zm. 27 IX 1919, Kraków,
historyk, prawnik, edytor źródeł historycznych;
darowanie prawomocnie orzeczonej kary w całości lub w części albo złagodzenie prawnych skutków skazania przez organ uprawniony do stosowania prawa łaski;
zgodne oświadczenie woli 2 lub więcej podmiotów prawa międzynarodowego wywołujące dla nich skutki prawne (prawa i obowiązki).
umowa, w której jedna strona podejmuje się wykonania pewnej czynności faktycznej lub prawnej — z reguły odpłatnie (np. umowa o dzieło, umowa zlecenia, komisu, spedycji).
ekon. zakazana praktyka monopolistyczna polegająca na uzależnieniu dokonania transakcji kupna sprzedaży od spełnienia dodatkowych warunków, z reguły nabycia innego dobra;
połączenie Kościoła prawosławnego z Kościołem rzymskokatolickim w Rzeczypospolitej, dokonane 1596 na synodzie w Brześciu Litewskim;
partia polit., utworzona IV 1994 w wyniku połączenia Unii Demokratycznej z Kongresem Liberalno-Demokratycznym;
uznanie związku małżeńskiego za nie istniejący z powodu naruszenia w chwili jego zawarcia określonych ustawą zakazów i rozwiązanie zawartego związku małżeńskiego na mocy wyroku sądu;
United Press International
[junạıtıd pres ıntərnạ̈sznəl]
(UPI),
prywatna agencja prasowa,
uniwersały
[łac.],
w dawnej Polsce początkowo listy królewskie do narodu dotyczące ważnych wydarzeń;
uniwersytet
[łac.],
najstarszy, a zarazem podstawowy typ europejskiej wielowydziałowej wyższej uczelni, mającej prawo nadawania stopni naukowych i łączącej funkcje dydaktyczne (kształcenie najwyżej kwalifikowanych kadr zawodowych i pracowników nauki) z funkcjami naukowymi (prowadzenie prac badawczych).
najstarszy pol. uniwersytet, zał. 1364 przez Kazimierza III Wielkiego w Krakowie jako Akad. Krakowska (formalnie Studium Generale) wg wzorów wł., gł. Uniwersytetu Bolońskiego i Uniwersytetu Padewskiego;
przejęcie przez państwo praw własności ziem, przedsiębiorstw i kapitału na podstawie odrębnego aktu prawnego, → nacjonalizacja.
urbanistyka
[łac. urbanus ‘miejski’],
umiejętność budowy miast i kierowania ich rozwojem.

Słownik języka polskiego PWN

prawo
1. «ogół przepisów i norm prawnych regulujących stosunki między ludźmi danej społeczności»
2. «norma prawna»
3. «nauka o prawie, studia nad prawodawstwem»
4. «uprawnienia przysługujące komuś zgodnie z obowiązującymi przepisami»
5. «zasada rządząca procesami przyrodniczymi i społecznymi, stanowiąca cel badań naukowych»
6. «kierunek studiów związanych z nauką o prawie, z prawoznawstwem»

• prawny, prawniczy • prawnie • prawnik • prawniczka
akt prawny, prawodawczy, normatywny «akt organu państwa ustanawiający normy ogólne, np. ustawa, dekret, rozporządzenie»
czynność prawna «oświadczenie woli w celu wywołania skutków prawnych»
droga prawna «ustalony przepisami prawa sposób prowadzenia spraw sądowych lub urzędowych»
fakt prawny «zdarzenie lub zachowanie, z którym norma prawna wiąże określone skutki prawne»
fikcja prawna «uznanie przez normę prawną faktu, który w rzeczywistości nie istnieje, za istniejący»
luka prawna «brak przepisów prawnych normujących określoną sytuację, potrzebnych dla rozstrzygnięcia jakiegoś zagadnienia prawnego»
norma prawna «reguła zachowania się, skonstruowana na podstawie przepisów prawa»
osoba prawna «jednostka organizacyjna powołana do określonych celów, którą przepis prawny uznaje za samodzielny podmiot prawa cywilnego»
osobowość prawna «zdolność nabywania praw i zaciągania zobowiązań nadana przez ustawę organizatorom, władzom, stowarzyszeniom itp.»
pomoc prawna
1. «całokształt zadań adwokatury»
2. «czynności procesowe dokonywane przez sąd w sprawie, która toczy się w innej miejscowości»
3. «przeprowadzenie przez sąd lub inny organ jednego państwa czynności dotyczących postępowania toczącego się w innym państwie»
porządek prawny «całokształt przepisów prawnych obowiązujących w państwie»
przepis prawny «część aktu prawnego wyodrębniona przez prawodawcę»
radca prawny «prawnik zatrudniony w jakiejś instytucji, który udziela porad i opinii prawnych oraz występuje w imieniu instytucji przed sądami i organami arbitrażowymi»
skutek prawny «następstwo, które pociąga za sobą fakt prawny na podstawie określonej normy prawnej»
stosunek prawny «stosunek powstający między podmiotami prawa, w związku z powstaniem określonego faktu prawnego»
środek prawny
1. «postępowanie służące do zmiany orzeczenia sądu lub władzy, np. zażalenie, apelacja, kasacja»
2. «każdy akt służący do dochodzenia praw, np. pozew, sprzeciw»
zdolność prawna «zdolność nabywania praw cywilnych oraz zaciągania zobowiązań»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia